Den Haag: een statige, enigszins deftige, maar ook een groene stad. Het doel was het Gemeentemuseum en het ernaast gelegen Fotomuseum. En bij dat mooie weer vanuit het treinstation een lange wandeling erheen. Want sinds mijn pensionering, nu al weer bijna twee jaar geleden, was ik eigenlijk niet meer echt in Den Haag geweest, dus dat werd wel weer eens tijd. Die wandeling was eigenlijk al wat ambitieus, nam dus veel tijd in beslag en bovendien bleven we in het museum ook nog veel te lang hangen bij een fototentoonstelling over het Nederlandse boerenleven in de 50’er en 60’er jaren met een prachtige film van ruim een uur daarover. Die film riep herinneringen op uit die periode, inclusief bijbehorend jeugdsentiment, aan logeerpartijen bij een oom en tante op de boerderij in Deurningen. Wát een contrast als je vanuit de donkere filmzaal met de schemerige beelden van het boerenleven 55 jaar later ineens in het felle zonlicht weer in het ‘chique’ Den Haag staat. We lopen door naar de Scheveningse pier, deels in verval, maar ook deels weer in gebruik, zo lijkt het wel. En verbaasd gekeken naar surfers in het koude water, maar gelukkig wel met wet-suites. Die waren er ook nog niet in 1960. Voor een indruk van het boerenleven én Den Haag kijk ook op:
Rotterdam: hoofdstad van de architectuur in Nederland. Ik verzin dit ter plekke en anderen zullen daar ongetwijfeld andere ideeën over hebben. Feit is wel dat een groot deel van de binnenstad in de oorlog is verwoest en men van nul af moest beginnen om er weer wat van te maken. Ik herinner me nog vaag de ‘architectuur’ rond het Centraal Station uit de zestiger jaren. Het waren wat provisorische bouwsels en geen wonder dat de stad toen op dat gebied niet bepaald een hoog imago had. De 70’er en 80’er jaren waren in Nederland sowieso een architecturaal dieptepunt, dus dat hielp Rotterdam ook nog niet echt vooruit. Vanaf de 90’er jaren keerde het tij. Er kwam meer belangstelling voor de kwaliteit van de openbare ruimte en het gebruik van materialen en toen konden ze in Rotterdam helemaal losgaan. Toen ik nog werkte kwam ik er geregeld, maar de laatste jaren heb ik deze stad een beetje uit het oog verloren. Tijd dus voor weer eens een bezoekje.
Hoofddoel van vandaag was een bezoekje met René, nota bene op zijn 66e verjaardag, aan het fotografiemuseum, naar aanleiding van eerdere recensies daarvan in de Volkskrant. Maar het fotograferen en het bekijken van de stad zelf waren eigenlijk minstens zo mooie hoofddoelen. Wat heeft Rotterdam alleen al in de laatste jaren een metamorfose ondergaan…!!! Voor gedurfde architectuur moet je echt hier zijn: de kop van Zuid, het gebied rond het Centraal Station, de nieuwe Markthallen en natuurlijk het station zelf, dat inmiddels het mooiste station van Nederland is. Dat laatste verzin ik dan niet zelf, want dat idee wordt breed gedeeld in heel Nederland, ook buiten Rotterdam dus en zelfs in Amsterdam. Een foto-impressie van het hedendaagse Rotterdam staat op:
Dinsdag met René naar Maastricht geweest en daar een wandeling rond de St. Pietersberg gemaakt. René heeft zelf een aantal jaren in Maastricht gewoond, dus er was voor hem ook nog wel een wat meer nostalgische reden. Mijn enige nostalgie aan Maastricht was mijn studententijd, toen ik me vooral omringde met Brabantse en Limburgse vrienden en voor het carnaval af en toe naar Maastricht werd uitgenodigd. De reden voor het bezoekje van dinsdag was niet alleen nostalgie en sightseeing, maar ook om de nieuwe foto-zoomlens eens uit te proberen. Daarbij kwam wel dat het donkere seizoen daarvoor niet zo héél handig is, want deze lens komt pas echt goed tot zijn recht bij helder licht. Maar dat uitproberen was toch geen overbodige luxe, want er waren nog wel een aantal leer-momentjes. Er zijn namelijk veel te veel knopjes, en voor je het weet heb je weer een aantal foto’s gemaakt met verkeerd staande knoppen.
Verder was het een koud, maar toch interessant dagje. Vooral de mergelgroeves van de ENCI waren imposant. Na tientallen jaren graven gaan ze er, na veel oppositie, in 2018 eindelijk mee stoppen. Inderdaad is het hele gebied na al die jaren in een woestenij veranderd. Maar ze gaan het helemaal herstellen en omtoveren tot natuurgebied, wat ook wel weer jaren gaat duren, lijkt me zo. Al bijna in de schemering, ging het richting Chateau Neercanne, dat door sommigen de culinaire hotspot van Nederland wordt genoemd. Of je er goed kunt eten zijn we niet te weten gekomen, maar je kunt er wel mooi kijken, want de ligging is inderdaad geweldig. Vrijwel óp de Belgische grens met mooi uitzicht op het Maasdal en de nationale wijngaarden. Al in het donker naar het station gewandeld, voor nog een lange treinreis terug naar Amsterdam. Voor de eerste foto’s met de nieuwe lens, zie:
Het stond al jarenlang op het lijstje om er eens een paar dagen heen te gaan: Istanbul. Afgezien van een enkele overstap daar ruim vijf jaar geleden op de luchthaven, op weg naar verder was ik er nog nooit geweest. Het werd me bij die overstap al duidelijk dat ze daar behoorlijk aan de weg timmeren met hun luchtvaart (ze gaan daar een van de grootste luchthavens ter wereld bouwen). Niet dat dát nou een reden is om eens een paar dagen naar Istanbul te gaan. Het is verder een erg fraaie stad en geen wonder dat die dan ook toenemend populair is als bestemming voor een city trip. De periode tussen kerst en oud-en-nieuw leek ons heel geschikt. Aan het eind van de middag, nog net voor het donker, aangekomen en de eerste avond een schuchter rondje vanuit het hotel gelopen. Proberen de sfeer op te snuiven, een hapje te eten en even door de Grand Bazar gelopen. Zoals op veel plaatsen in de wereld ook hier verkopers die hun spullen proberen te slijten tegen een “very special price for you, my friend….”. Toch lopen we tegen iemand aan, met wie we na lang aarzelen toch in zee zijn gegaan: iemand die ons een tour aanbiedt met zijn auto door de stad en omgeving.
En dat werd een succes. Een gezellige man, die veel te vertellen had en met hem hebben we zo’n 200 kilometer gereden tot aan de oevers van de Zwarte Zee, in het Europese en Aziatische deel van de stad. Inderdaad, wát een mooie, indrukwekkende en grote stad, met meer inwoners dan heel Nederland en prachtig gelegen aan de Bosporus. Het voordeel van zo’n tour is bovendien dat je je een idee vormt wat je de volgende dag nog wilt zien. Hoe dan ook de Blauwe Moskee en het Topkapi-paleis. Voor die twee dingen alleen al blijken we de hele dag nodig te hebben. Het Topkapi-paleis vonden we van een onvoorstelbare pracht en praal en de sultans moeten destijds goed voor zichzelf hebben gezorgd. Het weer is alleen omgeslagen. Het is erg koud en er is sneeuw gevallen. Ontbijten doen we in een soort veranda van het hotel, maar dat kan vandaag alleen maar met dikke winterjassen aan.
Op oudejaarsdag zouden we dan naar huis gaan. Er ligt inmiddels een dik pak sneeuw. In de ochtend hebben we nog net even gelegenheid om de Basilica Cistern te zien, een ondergronds gangenstelsel, dat diende als wateropslagplaats. Verder was het wachten op taxi naar luchthaven, die door de sneeuw zenuwachtig lang op zich liet wachten. En toen die eenmaal kwam was het door de sneeuw moeilijk wegkomen uit de steile straatjes van de oude stad. Maar achteraf hadden we een zee van tijd. Het vliegtuig had ruim zes uur vertraging en uiteindelijk zijn we om 02:50 uur, al in 2016, op Schiphol geland. Tegenover al dat ongemak stond dat we onderweg drie jaarwisselingen hebben gehad. De eerste vlak na de start, nog boven Istanbul, met het vuurwerk van boven goed te zien. Daarna terug in onze eigen tijdzone en dus ook terug in 2015. Daarna opnieuw vuurwerk boven Budapest, door de heldere hemel prachtig te zien. Rond half vier thuis. Moe maar terugkijkend op een mooie city trip. Een foto-samenvatting is te zien op:
Het Amsterdam Light Festival, nu alweer voor de vierde keer. Dit keer met als thema: vriendschap. Het Amsterdamse festival is een beetje de concurrent, maar – wie weet – ook wel een beetje afgekeken van Glow in Eindhoven. Dat laatste is duidelijk meer spectaculair. Maar wat verwacht je ook in de lichtstad en op de bakermat van de gloeilamp? Alleen duurt Glow maar een week en het Amsterdamse festival bijna twee maanden. Dat betekent in Amsterdam minder drukte en de mogelijkheid daarvoor een mooie avond uit te kiezen. Er zijn wandelroutes uitgezet langs de verschillende ‘lichtobjecten’ en alles is zo’n beetje bij ons in de buurt, zodat we zelfs meerdere avonden kunnen kiezen. Het bijzondere aan dit festival is dat er ook speciale vaarroutes zijn uitgezet, die je georganiseerd, maar vooral ook ongeorganiseerd met je eigen bootje kunt varen. Maar vergeleken met Eindhoven vond ik de Amsterdamse versie toch wel een beetje tegenvallen. Kijk zelf maar of dat ook zo is op:
Marcel had zijn jaarlijkse zwemtoernooi in Frankfurt. Hij begint zich te bewegen in het Europese circuitje van gay-zwemverenigingen, die regelmatig toernooien organiseren. Ik ga dan af en toe mee. Soms zit ik een hele dag aan de rand van het zwembad foto’s te maken, maar dat houd je eigenlijk maar een uurtje echt vol. Beter is dan om ook je eigen uurtjes te hebben en de stad te verkennen. Frankfurt is het financiële centrum van Europa en alles in de stad straalt dat uit. Het hoofdkantoor van de ECB zit er. Je kan het niet missen door een knots van een logo dat in het parkje ervoor is aangebracht. Verder zie je ook aan alles dat kerstmis nadert. Het is nog maar begin december. Terwijl Sinterklaas bij ons het land nog niet uit is, is het in Duitsland al volop Weinachten met dito markten vol kerstkitsch, Glühwein en Bratwurst. Maar ook prachtige sfeerverlichting en mooie architectuur. En zoals overal in Duitsland kan je ook hier lekker gutbürgerlich eten. Al met al toch wel reden voor een bezoekje aan deze stad, zelfs als er geen zwemtoernooi zou zijn. De terugreis ging met Anton, een van Marcel’s zwemvrienden, in de auto langs de Rijn. Hier lagen herinneringen en menig zweetdruppeltje van mijn fietstocht naar Rome, nu alwaar bijna een half jaar geleden. De foto-impressie van het weekendje Frankfurt staat op:
Zuidelijk Flevoland: het laatste ingepolderde stuk in het IJsselmeer. Ooit zou het hele IJsselmeer worden ingepolderd, maar hier zal het wel bij blijven, vermoed ik. Het ligt er nu alweer zo’n vijftig jaar. Maar gerekend naar de maatstaven die de natuur erop na houdt, is dat nog nieuw. En dat is ook aan alles te zien, zelfs aan de bossen, die er al vanaf het begin werden aangeplant. Bossen dus, want naast landbouw en ruimte voor wonen moet Zuidelijk Flevoland ook een natuurgebied worden, hoewel sommigen vinden dat aangelegde natuur geen echte natuur is. En ik moet zeggen: oude oerbossen zijn inderdaad een stuk mooier. Maar ja, je moet ergens beginnen. Over een paar honderd jaar dan nog maar eens terugkomen en kijken of het bos er nog steeds zo nieuw uitziet.
Een van de bossen daar is het Knarbos. Tot nu nog nooit van gehoord, maar vandaag hebben we er gewandeld. Ook al is het dus niet bepaald een oerbos, in de tientallen jaren dat het nu bestaat is het toch wel een mooi natuurgebied geworden. En ondanks de grijze – maar gelukkig droge – decemberlucht het aanzien alleszins waard. Door de vele regen van de afgelopen dagen wel veel modder. De bomen die omvallen, laten ze gewoon liggen. Ook dat is natuurbeheer, vinden ze daar tenminste. De gemaakte fotoserie staat op:
Vlak boven Amsterdam begint ‘het Waterland’. Makkelijk vanuit de stad bereikbaar, want je kan er zo met de stadsbus naar toe. Maar als je er eenmaal bent begint het geploeter door de drassige weilanden. Ik had een uitgezette wandeling opgeduikeld, maar achteraf hadden we die beter kunnen doen op een dag waarop het in de voorafgaande periode niet zoveel had geregend. We hádden het kunnen weten. Want zijn wandelpaden juist niet gemaakt op plaatsen waar zelfs een fiets niet kan komen? En dan wéét je natuurlijk dat je dan op zo’n dag door de modder gaat lopen. Maar het landschap is fraai. Mooie Noord-Hollandse stolpboerderijen, verbouwde dijkhuisjes, waar de rustzoekende Amsterdammer zijn intrek neemt. Maar ook landende vliegtuigen, die hier al erg laag overkomen En daar moet de rustzoekende Amsterdammer dan ook maar tegen kunnen. Als met al wel een aanrader, maar als je gaat wel een drogere dag uitzoeken. Onder de modder thuisgekomen, maar wél weer met een fotoserie:
Als etappe van het Floris V-wandelpad, woensdag verder gewandeld van Breukelen naar Woerden, van treinstation naar treinstation. Hier is het Groene Hart nog echt groen. Zeggen ze, maar her en der zie je toch wel nieuwe huizen opduiken. Heel langzaam wordt er dus toch geknibbeld aan de groene ruimte, die ooit zo heilig was. Maar het platte land met weilanden zonder al te veel bomen domineren het landschap toch wel. Uiteindelijk was de etappe toch ook wel weer een stuk langer dan gedacht. Het station van Woerden wílde maar niet dichterbij komen, terwijl de pijn in mijn dikke en niet zo heel flexibele wandelschoenen alsmaar erger werd. Uiteindelijk de trein nog op het nippertje kunnen halen, want nóg een half uur wachten zou te veel zijn geweest. 25 kilometer op de teller. Wel weer zo’n beetje de limiet, of eigenlijk erover. De vierdaagse is dus nog ver weg. Toch nog wat foto’s gemaakt, die te vinden zijn op:
Met Theo nóg een keer naar Italië geweest. De kennismaking van hem met het land vorig jaar is blijkbaar zo goed bevallen, dat we in herhaling zijn gegaan. Deze keer in combinatie met hulp aan de olijvenoogst, die Ali en Anton elk jaar in oktober proberen binnen te halen. Wij zouden – samen met een aantal Italiaanse professionals – in een paar dagen de olijven van een terrein bij hun huis in Tarano in van de bomen halen, in kratjes verzamelen en naar de perserij brengen. En natuurlijk aan het eind de extra vergine olie proeven met geroosterde bruschetta, waar de versgeperste olie dan in is gedrenkt En tenslotte vandaar het transport naar de grote tanks, die een tiental kilometers verder zijn opgesteld. Daar wacht de olie op het bottelen en de uiteindelijke distributie naar de eindafnemer. Het hele proces van boom tot tank zouden we dus meemaken. Heerlijke paar dagen in de nog warme nazomer, maar het terrein bij hun huis lag alleen op een flink steile helling, zodat het elke keer naar boven sjouwen van die kratjes na een paar dagen toch heel wat kracht had gekost.
Alle reden dus om in die week ook twee ADV-dagen op te nemen voor een tripje naar Napels. Drie uurtjes rijden met onze huurauto. Ik was voorbereid op de verkeerschaos in die stad. Zo worden stoplichten vrij algemeen genegeerd en op sommige kruispunten is het meer zoeken naar een ‘gaatje’ waar je je auto dan in dan duwen. Daar staat tegenover dat je niet naar een parkeerplaats hoeft te zoeken. Je levert – zoals gebruikelijk op meer plaatsen in Italië – gewoon je sleutels in bij de portier van een parkeergarage, die dan de auto voor je wegzet. De twee dagen in Napels besteden we al slenterend door de kleine straatjes in de stad en rond het havengebied. Vrij algemeen wordt dat in Napels beschouwd als ‘gevaarlijk’. Er zal best wat geboefte rondlopen, maar met enig gezond verstand waren het toch wel heel relaxte dagen. De foto’s beschrijven wel wat we daar allemaal hebben gezien en waar we zijn geweest:
