De honderden jaren oude kademuren van de grachten schijnen in zeer slechte staat te verkeren. Vorig jaar is er al een stuk kade aan de Grimburgwal in de gracht verdwenen. Paniek alom, snel kijken hoe de andere kades er voor staan en nu worden her en der in de stad ook andere kades gestut. Dat zijn voorlopige voorzieningen, om verdere rampen te voorkomen, in afwachting van de definitieve reparatie. Maar dan zijn we een hele tijd en vooral ook heel veel geld verder. Ondertussen ontwikkelen zich op en in die tijdelijke voorzieningen spontane tuintjes. Nu in het late najaar nog tamelijk armetierig, maar net zoals afgelopen zomer zal het in de komende zomer weer voor nieuw bloeiend groen in de stad zorgen. En wie weet voor hoe lang? Want zoals het met veel tijdelijke voorzieningen gaat: zouden die misschien achteraf toch niet tamelijk permanent worden?
Nee, dan de nieuwe 3D-geprinte brug over de Oudezijds Achterburgwal. Bepaald niet eeuwenoud, maar brand new. Een fraai kunstwerkje gefabriceerd met een techniek waar ik eigenlijk nog niet veel van snap. Maar toevallig is het wel de eerste 3D-geprinte stalen brug in de wereld. Bovendien niet zomaar een brug, maar eentje die vol met sensoren zit die continue allerlei gegevens over de belasting leveren en – niet in de laatste plaats – over de staat van onderhoud. Zodat rampen zoals bij de kades op tijd kunnen worden voorkomen. Voor de kades, de 3D-brug en alles wat er nog meer te zien was, zie:
Een boodschap doen in Zaltbommel. Mooie aanleiding om er op deze mooie herfstdag maar eens een dagje uit van te maken. Als de herfstkleuren op zijn hoogtepunt zijn. Na de plichtplegingen in Zaltbommel ging het naar het westen langs de Waal. Je moet met de auto wel wat moeite doen om dichtbij de rivier over de dijk te rijden. Want alle wegwijzers zijn erop gericht om je over de zuidelijker gelegen N-weg te leiden, waar eigenlijk niks fotogenieks te zien is. En als er al iets fotogenieks zou zijn, kan je er meestal niet stoppen. Over de dijk dus, en dat lukte aardig. Fraai licht, een dampige lucht waar de zon zacht gefilterd doorheen kwam en dat leverde fraaie vergezichten op over de rivier. Grote schepen over de hoofdverkeersdader van en naar Duitsland. Hier wordt nog maar eens een keer bevestigd dat Rotterdam na Hamburg de grootste Duitse haven is. Behalve de vergezichten over de rivier waren de herfstkleuren nu inderdaad wel zo’n beetje op zijn mooist: bomen met prachtige dieprode bladeren, door het tot nu toe nog ontbreken van herfststormen nog vol in het blad. Hoewel het einddoel van de dag Dordrecht was, hebben we dat doel niet gehaald, maar zijn blijven hangen in Woudrichem. Ook mooi. De fotoserie van die fraaie herfstdag staat op:
Gran Canaria is natuurlijk groter dan de smalle strook bij Maspalomas. Het is eigenlijk een prachtig eiland, dat vraagt om verdere verkenning. Maar dat is allemaal niet gebeurd, ondanks de – weliswaar vage – plannen in die richting. Wellicht onbewust vaag gehouden om de optie open te houden om eens een weekje uitgebreid te kunnen luieren. Marcel had daar sowieso behoefte aan na twintig maanden vrijwel onafgebroken werken. Ik liet me dat graag aanleunen en zo vervielen we al na een dag in een buitengewoon aangenaam ritme, waarbij de dagen voorbij vlogen. Het betekent trouwens niet dat we nergens zijn geweest.
Een middagje naar Puerto Rico bijvoorbeeld, maar liefst tien kilometer verderop en met de lokale bus bereikbaar. En daar meteen gezien hoe het niét moet met de ontwikkeling vaan het toerisme. Het van oorsprong schattige vissersdorpje ligt in een smalle baai tussen hoge rotsen. En op die rotsen hoog opgestapelde appartementencomplexen. Die toeristen verzamelen zich allemaal op een klein strandstrookje of in het kleine aantal straatjes, dat het dorp kent. Want ook die hebben natuurlijk geen zin om het eiland verderop te verkennen. Je gaat je al helemaal afvragen waar al het afval ervan blijft en hoe het mogelijk is dat er schoon water uit die duizenden kranen komt, want behalve wat cactussen hier en daar groeit er ook weinig. Van regenval is evenmin nauwelijks sprake, want dat is nou precies de reden waarom al die toeristen er zijn.
Inclusief wij beiden overigens, want ook wij genieten van het mooie weer, nemen als vanzelfsprekend aan dat er water uit de kraan komt en spoelen onbekommerd het toilet door. En ook in Maspalomas staan er natuurlijk veel appartementen en hotels, alleen niet opgestapeld tegen rotswanden. Maar goed, het was toch een fijn weekje. Zondag vlogen we naar huis en als afscheidskadootje was er nog een fraai zicht op de 3700 meter hoge Pico de Teide in Tenerife. Een indruk van Puerto Rico, de Pico de Teide en al wat op die smalle strook van Gran Canaria nog meer te zien was staat op:
Een béétje stad heeft wel een Gay Pride. Zelfs Gran Canaria heeft er een. Die van Amsterdam is wel bijzonder vanwege zijn optocht over het water, maar elke stad heeft zo zijn eigen methode. In Gran Canaria laten ze het samenvallen met de ‘elfde van de elfde’ en het is daarmee meteen een mix van gay pride en carnaval. Een optocht is er ook niet. Hier verzamelen zich de gays (en dat zijn er hier heel wat) rond 11 uur in de ochtend op een bepaald punt op het strand. Uitgedost (of juist niet) en om 11:11 uur is er enig ceremonieel vertoon en ondanks het toch wel wat vroege uur gaat er ook nog wel een hoop drank mee. Ikzelf was (helaas of gelukkig..?) in mijn gewone vakantiekloffie, maar als extraatje had ik een camera om mijn nek en de heren lieten zich gewillig fotograferen. Normaal wordt het rondlopen met een camera daar niet zo op prijs gesteld, maar vandaag juist weer wel.
De gay pride beperkte zich niet tot dat ene uurtje, maar strekte zich uit over de hele week. Dat is het gebruikelijke werk, in vooral de Yumbo, van veel feest en optredens van A-, B-, of zelfs C-artiesten. Maar of ze een beetje kunnen zingen doet er eigenlijk niet toe. Het gaat om de gezelligheid. En die was er. Een hoog songfestival-gehalte, want daar houden de gays van. Zo was er Johnny Logan uit Ierland, ooit een A-artiest en in zijn jonge jaren heeft hij zelfs twee keer het songfestival gewonnen, maar hij is nu toch wel wat over de datum. Geen beletsel voor de heren om toch maar uit hun dak te gaan en de gezelligheid was er dus niet minder om. De enigszins geserreerde fotoserie van vooral het 11-11-gebeuren staat op:
De planning van de ‘grote vakantie’ zijn we al bijna een jaar aan het uitstellen. We wilden eigenlijk weer eens naar de VS, maar dat land zat tot begin november op slot voor degenen die, zoals wij ook, er niks belangrijks te zoeken hadden. Het land is uiteindelijk wel open gegaan, maar het was te kort dag om e.e.a. georganiseerd te krijgen. Bovendien werd het daar ook te koud voor nog een echt aangename vakantie. Toch moesten we er wel eens voor wat langere tijd uit, want Marcel is al twintig maanden non-stop aan het werk en – behalve die paar dagen in Kopenhagen in augustus – ook zonder noemenswaardige doordeweekse vrije dagen. Maar waar kan je in november in Europa nog naar toe?
Het werd een last minute naar Gran Canaria. De meeste last minutes gaan voor spotprijzen weg, maar dat kon je van dit arrangement bepaald niet zeggen. Maar daar krijg je dan ook wat voor..! In elk geval een ‘over-de-top’ hotel. Althans voor de liefhebbers van dat genre. Er was nog wel een vaag idee om het eiland te verkennen, maar Marcel wilde het liefst uitrusten, lanterfanteren en de zeven dagen zouden vanzelf voorbij vliegen. Ik had er vrede mee, want ik had het eiland al bij eerdere gelegenheden bekeken. En dat voorbijvliegen gebeurde dan ook. Het hotel was eigenlijk een ‘over-de-top’ resort. Dat betekent dat je er niet vanaf hoeft. Je kan dus de hele dag bij het zwembad zitten en de drankjes laten aanrukken. Nadat je er natuurlijk al om acht uur ’s ochtends je handdoekjes hebt neergelegd om je van een mooi plaatsje te verzekeren. Nee, dát ritme was aan ons niet besteed.
In plaats daarvan zwom Marcel ’s ochtends in dat 100-meter (…!!!) zwembad zijn baantjes, gingen we samen rondjes hardlopen, dan naar het strand en ’s avonds naar de Yumbo. Die Yumbo, een bouwsel uit de 70’er jaren, is een fenomeen. Al vijftien jaar geleden, toen ik er voor het eerst kwam, was het al vergane glorie. En sindsdien is het eigenlijk alleen nog maar verder vergaan. Maar er is geen enkele reden om er wat aan te renoveren, want bezoekers komen toch wel. Elk renovatie-initiatief zou bovendien, denk ik, ook kunnen rekenen op heftige protesten, want het zou ten koste gaan van het imago dat het inmiddels heeft gekregen. Heel populair dus en ook met een duidelijke oververtegenwoordiging van het gay-segment. Extra gezellig dus, en daar zaten we dan op een van de vele terrassen een cocktail te drinken en de meute in allerlei uitdossingen voorbij te zien flaneren. De dagen gleden inderdaad zo voorbij. Een indruk van de eerste dagen staat op:
De Weerribben: een natuurgebied in de Kop van Overijssel. Het grootste aaneengesloten laagveenmoeras in Noordwest Europa. Inmiddels een heus officieel Nationaal Park. Op een van de laatste mooie en nog niet zo heel koude dagen van het jaar moest er maar eens een uitstapje naartoe worden gemaakt. René was er nog nooit geweest, hoewel dat al jaren op zijn lijstje stond van ‘ooit nog eens te bezoeken’. Ikzelf trouwens ook nog maar één keer, hoewel ik nota bene een niet onbelangrijk deel van mijn leven in diezelfde provincie heb doorgebracht. Maar ik had niet de indruk dat de Twentenaren daar veel kwamen, want het ‘roomse’ Twente en de ‘bijbelse’ Kop van Overijssel hadden niet zoveel met elkaar.
Hoe dan ook, eerst een bezoekje met koffie en gebak aan Ruud, een collega van Marcel, in Kalenberg. Iedereen in dat dorp woont daar aan het water en in de zomer komen daar zo’n 400 boten per dag voorbij. Maar nog niet ontdekt door Chinezen, dus het is nog geen Giethoorn, dat er trouwens niet ver vandaan ligt. Behalve varen kan je er ook wandelen. Over het ‘Laarzenpad’ bijvoorbeeld. Goed gekozen naam, want met gewone gympen moet je er niet komen. Het is er modderig en moerassig en je loopt er over smalle paden tussen het riet. En af en toe met een pontje aan een kabel jezelf naar de overkant trekken. Niet extreem fotogeniek, maar wel af en toe wat watervogels en opeens twee herten. Maar met de auto nog even wat verder het gebied verkend en beland in dorpjes met exotische namen, zoals ‘Nederland’ en ‘Muggenbeet’. Die laatste naam is in dat moerasgebied ook goed gekozen, lijkt me zo. Een foto-impressie van de dag staat op:
Donderdag eindelijk eens de toren van de Zuiderkerk beklommen. Geen spectaculaire hoogte, maar hoog genoeg om de directe woonomgeving eens in een heel ander perspectief te bekijken. Helaas moest dat bekijken onderdeel zijn van een rondleiding in een Spaans toeristengroepje. Heel wat tijd ging dus verloren aan een uiteenzetting in het Engels over – hoe interessant ook – de geschiedenis van de kerk in ‘nota bene’ de tachtigjarige oorlog. Óns ging het natuurlijk over het fotomomentje boven, waarvoor zegge en schrijve vijf minuten was uitgetrokken, hoewel we er nog wel een paar minuten bij konden smokkelen. Maar de eerste paar minuten van dat fotomomentje gingen al op aan een oriëntatie.
Hoe anders is de kijk op de stad van bovenaf..! Zelfs markante punten, waar je bijna dagelijks langs loopt, konden we niet meteen vinden. En dan is het verrassend hoe die markante punten zich onderling ruimtelijk blijken te verhouden. Het kromlijnige stratenpatroon in de buurt blijkt dan een heel ander idee van de geografische werkelijkheid in je hoofd te hebben gezet. Tenminste als je nog nooit op de Zuiderkerktoren hebt gestaan. Hoewel je natuurlijk ook gewoon een kaart kunt pakken en je dan de werkelijkheid óók kunt zien. Maar vanaf de toren is het perspectief toch weer anders dan vanaf een kaart. Zelfs het achteraf bekijken van de foto’s leverde nog heel wat puzzelwerk op, want er stonden ineens dingen op, die we nog nooit hadden gezien. Toch dan maar eens later in de buurt rondlopen en kijken of we die dingen nog eens terug kunnen vinden. Leerzame minuten dus en het verrassende ruimtelijke puzzeltje is te vinden op:
Het ongelukje met mijn Tamron-lens vorige week heeft uiteindelijk geleid tot de aanschaf van een nieuwe zg. ‘compact-camera’, een Canon SX70 HS om precies te zijn. De eventuele reparatie van de Tamron-lens zal (als hij al kán worden gerepareerd) minimaal twee maanden duren en zonder camera voel je je toch wel een beetje ‘een soort van’ gehandicapt. Zou ik dan écht niet zonder camera kunnen, iets wat het grootste deel van de mensheid met het grootste gemak kan? En moet ik dan metéén naar de winkel om een nieuwe te kopen? Maar mijn geweten werd gesust met de gedachte dat een compactje eigenlijk tóch al op het lijstje stond om ooit eens aan te schaffen. Alleen was het er nog niet van gekomen. Dan meteen nu maar doorpakken.
De foto-kwaliteit van een compactje is wel altijd wat minder dan die van een ‘echte’ camera, maar daar staat tegenover het gebruiksgemak voor wat betreft afmetingen en gewicht. Wat dan wel dat mindere was in vergelijking met mijn echte camera (een Canon 90D) ging ik meteen uitproberen. En wel onderweg van en naar de fotowinkel die ik na de aanschaf nog twee keer heb bezocht. De winkel ligt bij het station Zuid, en zodoende kon ik ook de Zuid-as nog eens onder handen nemen. Want dat zou tijd worden omdat de skyline daar wekelijks verandert en de kleurige architectuur daar een mooi foto-onderwerp zou zijn.
Het compactje presteert duidelijk minder bij moeilijk licht en is dus geen vervanging van de 90D. Het heeft immers minder geavanceerde sluitertijden, diafragma-openingen en ISO-waarden. Maar zolang het een beetje goed weer is, is dat helemaal niet erg, want dan gebruik je die geavanceerde waarden toch niet. Het pluspunt is dat het niet alleen lekker in je hand voelt, maar vooral ook het extreem goede zoom-bereik, juist weer veel meer dan dat van de Tamron-lens. Wel oppassen dan met eventuele bewegingsonscherpte. Behalve dat ik in het begin eraan moest wennen dat sommige knopjes net weer ergens anders zaten is de kennismaking met het compactje me goed bevallen. Kijk zelf maar op:
Zondag zoeken we andermaal het industriële kerkhof van het voormalige Cockerill Sambre op. Nu aan de zuidkant van de rivier, waardoor het zonlicht wat gunstiger is voor de foto’s, hoewel ik het nu met een minder geschikte lens moet doen of dan desnoods maar mijn mobieltje gebruiken. Ondanks de deplorabele staat van dit alles, zou het gebied zich ook hier kunnen herstellen. Tenminste als het gaat zoals in andere (voormalige) Europese voorbeelden. Het Ruhrgebied heeft zijn verleden al lang achter zich gelaten en heeft het overblijvende industriële erfgoed netjes gerestaureerd, er hekken omheen gezet, verpakt als toeristische attractie en er een museum van gemaakt. Luik en Lille ondergaan nu ook al een duidelijke opleving, maar danken dit mede aan hun geografische ligging aan de kruispunten van belangrijke verkeerscorridors. Charleroi ligt geografisch eigenlijk nog nergens en heeft duidelijk meer moeite om uit het dal te komen. Want wie ruimt hiér de rommel op en wie betaalt voor de sanering van de ongetwijfeld zwaar vervuilde grond? Waarbij het Vlaams Gewest wellicht de neiging heeft de andere kant op te kijken.
Maar heel langzaam wordt ook hier de rommel toch opgeruimd. Tenminste dat idee krijg je als je ziet hoe grote grijpers het schroot in vrachtschepen laden. En als de grond eenmaal is gesaneerd komt er naar mijn idee ruimte voor een hele nieuwe stad. Of misschien wel een natuurgebied aan de Sambre. Genoeg voer voor planologen en andere adviseurs die ervoor hebben doorgeleerd. En ook in de stad zie je hier en daar tekenen van herstel. Als je goed kijkt heeft de stad al wel een aantal prachtige monumenten (gehad), die alleen nog een renovatieslag behoeven. En een blinde muur beschilderen met street art is meteen ook al een heel ander gezicht. Her en der worden straten en pleinen aangepakt. Er staat een nieuw appartementencomplex in de vorm van de vroegere koeltoren, zodat toch een stukje erfgoed in de stad zichtbaar wordt. En het plein voor het treinstation Charleroi-Sud is al halverwege een complete metamorfose. Je zou zeggen dat het dieptepunt is gepasseerd. Beoordeel zelf maar op:
Charleroi: de lelijkste stad van Europa. Dát moesten we natuurlijk zien…! Want voor fotografen is héél lelijk meteen ook weer héél mooi. De stad dankt deze reputatie aan het vroegere centrum van kolenmijnen en staalindustrie. Overal zijn nog de resten van al dat geploeter zichtbaar, waardoor de stad en de regio nog steeds bekend staan als ‘Le Pays Noir’. Dat was dan ook meteen het doel van dat tweedaagse foto- cq. minivakantie-reisje met René. Maar ook de stad zelf is deze periode nog allerminst te boven gekomen. Er zijn veel sociale problemen zoals armoede, werkloosheid en criminaliteit. Dat is in de stad overal zichtbaar en dat bracht meteen een dubbel gevoel met zich mee. Want die industriële restanten zijn natuurlijk erg fotogeniek, maar je ontkomt er niet aan om ook de stad zelf en andermans sociale problemen te bekijken.
Het vroegere industriële gebied ligt ten zuidwesten van de stad aan de oevers van de Sambre. We wandelen min of meer langs de rivier naar Marchienne-au-Pont, zo’n vier kilometer naar het westen. Niet over de weg, maar dwars door het terrein van roest, schroot en ander industrieel afval. Erg verrassend, want in Nederland zouden ze meteen beginnen met het afsluiten van zo’n gebied voor onbevoegden zoals wij, en bovendien ook met het opruimen van de rommel. Hier dus niet, en onbekommerd lopen we tussen al die overblijfselen, ons verbazend in wat voor een bizarre wereld we zijn beland.
De dag kreeg alleen wel een heel vervelend staartje. In een onbewaakt moment is mijn camera op de grond gevallen en mijn 18-400 tele-zoomlens was daardoor niet meer bruikbaar. Ik had nog wel een andere lens, maar die was voor dit doel veel minder geschikt. En dan is er natuurlijk altijd nog het mobieltje, maar de resultaten daarvan vallen altijd tegen. Het kostte een halfuurtje in mineur, maar ik realiseerde me dat we al heel veel hadden vastgelegd en bovendien kon de dag heel gezellig worden afgesloten met lekker bier op een terras en een ontzettend gezellig Italiaans restaurant. En het grootste deel van de dag is toch maar mooi vastgelegd. Kijk en huiver op:
