In Collevecchio kon ik alle stress, die de verdwenen auto met zich mee had gebracht, achter me laten en kwam ik de eerste dagen tot helemaal niets. De actieradius in die dagen was dan ook heel beperkt: een beetje lummelen in het dorp of bij het zwembad. De hitte moedigde trouwens niet echt aan tot intensieve activiteiten. Collevecchio is een piepklein compact dorpje van nog geen anderhalf duizend inwoners. Zoals er zovele zijn in Italië. Het lijdt al jarenlang een kommervol bestaan en geleidelijk zijn er allerlei voorzieningen verdwenen. Toen ik er ruim tien jaar geleden voor het eerst kwam, was er nog een restaurant, postkantoor, bank en pinautomaat. Nu moet je voor al die dingen minstens tien kilometer rijden. De aardbeving van 2016 heeft het dorp natuurlijk ook geen goed gedaan en nog steeds zie je her en der gebouwen die gestut en dichtgespijkerd zijn. Wel is er nog een kleine supermarkt, even buiten het dorp, maar ook daar moet je eigenlijk met de auto heen.
En dan is er natuurlijk nog de bar op het centrale plein, eigenlijk nog de enige levensader van het dorp, en dat is dan ook de ontmoetingsplek en elke ochtend sleepten we ons erheen voor cappuccino, allerlei zoetigheid en enige interactie met andere dorpsbewoners, die verlegen zaten om een praatje. Maar het neergaande tij in het dorp lijkt te keren. Het grote gebouw op het centrale plein, beschadigd door de aardbeving en al jarenlang in verval rakend, wordt nu opgeknapt en weer bewoonbaar gemaakt. En minstens zo belangrijk, er komt wat ‘import’ en er wonen inmiddels meerdere buitenlanders, die vervallen huizen opknappen en er anderszins weer wat van proberen te maken. Sinds een jaar of twee woont er onder meer een stel uit Noorwegen en werden John en ik bij hen thuis uitgenodigd voor een avondvullend etentje. Hoe Collevecchio er tegenwoordig bij ligt staat op:
Behalve de trouwpartij was er nog een ander doel in Italië: een bezoek aan mijn Amsterdamse buurman John, die er een huis heeft en zijn auto naar Nederland moest vervoeren. Hij had mij had gevraagd om samen met hem naar Nederland rijden. Dat huis staat in Collevecchio, vanaf de trouwlokatie nog zo’n 200 kilometer richting Rome. Ik had op de luchthaven van Bologna een auto gehuurd, maar vlak voor aankomst in Montelparo begon er een waarschuwingslampje te branden met de tekst (vrij vertaald): ‘niveau van AdBlue te laag, bijvullen graag’. Ik had alleen nog nooit van AdBlue gehoord, laat staan dat ik wist hoe ik eraan moest komen en hoe ik dat zou moeten bijvullen. In eerste instantie negeerde ik het, want is het kenmerk van moderne auto’s niet een overvloed aan digitale informatie en een veelvoud van waarschuwingslampjes waar je alleen maar zenuwachtig van wordt? Dat had ik tenminste voor mezelf en mijn gemoedsrust besloten.
Maar na aankomst op het vakantiepark bleek dat het iets met diesel te maken had en – belangrijker nog – dat ik er wél iets aan moest doen, want de auto zou er onderweg zomaar mee kunnen ophouden. Zodoende belde ik nog laat op de avond het telefoonnummer van het autoverhuurbedrijf en nog geen half uur later stond er een grote takelwagen met zwaailichten voor het hek van het vakantiepark. Het leek mij nogal overdreven, maar de eindconclusie was dat ze de auto even meenamen met de belofte om die de volgende ochtend rond 10 uur terug te brengen. De auto is alleen nooit meer teruggebracht en dat heeft me een behoorlijk stressvolle dag opgeleverd, met – tussen de huwelijksfestiviteiten door – vele telefoontjes naar de takeldienst, het autoverhuurbedrijf en de bemiddelaar in Nederland.
Behalve dat de auto spoorloos was, was een andere zorg hoe ik de ruim 200 kilometer naar Collevecchio zou moeten overbruggen. Want openbaar vervoer kun je daar vergeten. Er is met de Nederlandse bemiddelaar nog even over een taxi als oplossing gesproken, maar dat zou niet alleen flink in de papieren kunnen gaan lopen, maar ik zag het ook niet echt voor me om een hele dag in de auto met een voor mij onbekende Italiaanse taxichauffeur door te brengen, nota bene op een van de mooiste routes door de Italiaanse Apennijnen, waar ik me bovendien erg op had verheugd.
Maar uiteindelijk bood mijn broer Frans en zijn vrouw Ellen aan om met mij naar Collevecchio te rijden en er maar een toeristisch dagje in Umbrië van te maken. Ik heb dat aanbod natuurlijk in grote dankbaarheid aanvaard en het leverde een fraaie en ook gezellige tocht op door de Marken, Umbrië en een stukje Lazio op, met een lange tussenstop in de toeristenfuik Assisi. Samen met John is die avond in Collevecchio vorstelijk gedineerd en kon ik het auto-akkefietje geleidelijk aan achter me laten. Het onderweg zijn door de Umbrische Apennijnen is vastgelegd op:
Doel van het Italië-reisje was het huwelijk van Wout, de zoon van mijn zus Karin. Hij had het idee had opgevat om dat huwelijk met zijn Sophie maar in Italië te sluiten. Je zou het niet zeggen in deze tijden van het ‘terugtrekken achter de dijken’, maar Europa integreert dus toch. Tegenwoordig is het immers erg hip om ergens in een ver buitenland te trouwen en je hele familie-, vrienden- en kennissenkring te laten overkomen. En omdat ik ooit tot zijn peetoom ben benoemd, kon ik deze gelegenheid niet voorbij laten gaan. En als het dan in Italië is, hoef ik niet meer lang na te denken. De festiviteit vond plaats in Montelparo, een klein dorpje in ‘de Marken’, een regio waar ik eigenlijk nog nooit ben geweest, maar die wat betreft schoonheid niet onderdoet voor Toscane.
En áls je er dan trouwt, is het wel handig als je enige affiniteit met de locatie hebt. Die affiniteit bestond eruit dat de ouders van de bruid al heel lang elk jaar op een agri-turismo aldaar verblijven en zodoende een band hebben opgebouwd met dat dorp. Voordeel van trouwen in een klein dorp is bovendien dat je niet zomaar een wat anonieme ambtenaar van de burgerlijke stand, maar meteen de burgemeester te spreken krijgt, die niet alleen met plezier het huwelijk komt inzegenen maar ook het centrale plein van het dorp laat ontruimen en de nodige verkeersbeperkende maatregelen neemt. Een indruk van die feestelijke dag en die toch wel bijzondere gebeurtenis staat op:
Het is niet mijn gewoonte om tijdens een vliegreis foto’s te maken van wat buiten te zien is. Meestal zie je sowieso niks, omdat er bewolking is. En als die er niet is zit je te hoog en is het dan toch te heiig om nog wat contrast te hebben van wat er beneden te zien is. Maar ik ben een liefhebber van landkaarten en kan erboven lang wegdromen en me proberen voor te stellen hoe de wereld er daar uit zou zien. En als zo’n kaart dan vanuit het vliegtuigraampje beneden onder je wegglijdt is het een uitdaging om onderweg zoveel mogelijk punten te herkennen. En zo kon het gebeuren dat ik tijdens een vlucht van Eindhoven naar Bologna aan het raam toch maar mijn camera tevoorschijn haalde om die punten maar eens vast te leggen. In onderstaande fotoserie achtereenvolgens: de luchthavens van Weeze (Niederrhein), de Bodensee, de besneeuwde Alpen, het Gardameer, de arena van Verona, het dal van de Adige, de Po, de Po-vlakte en tenslotte de bebouwde omgeving van Bologna. Voor de liefhebbers van geografie en kaarten is er de volgende fotoserie:
Het Drenthe Loopfestijn in Klazienaveen: er zijn genoeg redenen om er niet aan mee te doen en in de eraan voorafgaande dagen komen ze allemaal nog maar eens voorbij. Toch is er die ene doorslaggevende reden om wel mee te doen. Bijkomende andere reden is natuurlijk het bezoekje aan broer Louis en zijn vrouw Connie, die in de buurt wonen. De omstandigheden waren ideaal: goed weer en een gezellige dorpse sfeer. Met veel hoempamuziek en bier langs het parcours. Dat laatste natuurlijk niet voor de deelnemers. Ik ging voor de 10 kilometer. Meedoen is belangrijker dan winnen, zo is het al jaren. En dat is maar goed ook, want mijn eindtijd was er eentje om snel te vergeten. Behalve mijn eigen batterij, raakte ook die van mijn camera uitgeput, maar Marcel was zo attent om de laatste foto’s met zijn mobieltje te maken. Het is eigenlijk niet mijn gewoonte om andermans foto’s in mijn blogs en fotoseries op te nemen, maar deze keer waren er verzachtende omstandigheden, vond ik. De sfeer van de middag staat op:
Eindelijk is dan het ‘zomerseizoen’ aangebroken. Op de kalender nog niet, maar buiten duidelijk al wel. En na al die regen in het afgelopen halfjaar hadden we daar wel recht op, vond ik. Een uitgelezen gelegenheid om weer eens na lange tijd van de strandgenoegens te proeven, waar we in de omgeving van Amsterdam gelukkig volop gelegenheid voor hebben. Net na terugkeer uit Amerika, waar het op dat gebied behelpen is. En áls er daar dan na duizenden kilometers rijden ineens toch een strand is, is het – in het hele jaar zelfs – te koud om er te water te gaan. Nee, dan hier in Nederland. Niet alleen in Zandvoort, maar ook aan de randmeren zijn er sinds de inpolderingen veel recreatiegelegenheden bijgekomen. Aan het strand is er zelfs op mooie en warme dagen zoveel ruimte dat je tot in het eindeloze kunt doorwandelen en dan nog bijna niemand tegenkomen. Wel deel je de ruimte met allerlei flora en fauna. Ook moet je dan zelf eten en drinken meenemen, want verzorging en toezicht is er niet. Voor sommigen een nadeel, maar voor de liefhebbers van ongerept water- en duinlandschap een voordeel. Zelfs aan de veelbezongen, maar drukke Middellandse Zee is zoiets nauwelijks te vinden. Hoe het Nederlandse strandlandschap er in deze al warme meimaand uitzag, staat op:
Los Angeles is een stad, waar je niet zonder auto kunt. Zelfs voor de kleinste aangelegenheid gebruik je al de auto. Want de kleinste aangelegenheden zijn al te ver om te lopen. En alternatieven zijn er nauwelijks. We hebben er wel bussen zien rijden, maar daar zaten weinig mensen in. En fietsen doen ze hier niet. Als je ergens heen moet is altijd de eerste vraag op welk moment dat het beste kan, gezien de files die er in de lange spitsperiodes altijd zijn. Dat betekent dat je, wil je een beetje aan het sociale leven deelnemen, je een groot deel van de dag in de auto doorbrengt. De auto is daarmee een soort tweede huiskamer cq. kantoor geworden, waarin je behalve het stuur bedienen nog veel meer dingen kunt doen, zoals de krant lezen, en – inderdaad niet bepaald hands-free – met elkaar kunt telefoneren en vergaderen.
Wij brengen er de laatste drie dagen van onze reis door. En wat meestal kort voor de terugreis gebeurt, gebeurde nu weer: je begint naar huis te verlangen. Dat het – na wekenlang mooi weer – op die laatste dagen ook nog bewolkt werd, droeg natuurlijk ook bij aan dat gevoel. Maar je bent niet elke dag in een van de toch wel interessantste steden van de VS, dus we gaan er wel wat van maken. Naar het ‘Science Museum’ bijvoorbeeld, vooral gericht op de lucht- en ruimtevaart. Daar is onder meer de originele, maar nu afgedankte ‘Challenger’ opgesteld, het ruimteschip dat pendeldiensten onderhield met het min of meer permanente ruimtestation. Nu nog ingepakt in cellofaan, maar volgend jaar gaat hij open voor het publiek. Niet echt nu te bekijken dus, maar er bleef genoeg ter lering over. Een expositie over Leonardo da Vinci bijvoorbeeld, niet zozeer als schilder, maar vooral als architect, ingenieur en uitvinder. Want dat was de invalshoek van de tentoonstelling. Hij heeft een indirecte bijdrage geleverd aan de kunst van het vliegen. Alleen jammer dat hij het zelf niet meer heeft meegemaakt.
Op de allerlaatste dag nog even een wandeling gemaakt door Long Beach, het stadsdeel waar we verblijven. Want hoewel deel van de enorme agglomeratie Los Angeles, zien de Long Beachers zich het liefst als bewoners van een afzonderlijke stad. En daar is – na er een korte wandeling te hebben gemaakt – ook alle reden voor. Een alleraardigste down town (centrum dus), met kleurige architectuur en ligging aan de oceaan. Het woordje ‘zee’ kennen ze hier niet want ze hebben het meteen over de ‘oceaan’. Wel jammer dat de kust volgebouwd is met grote hotels, duidelijk ook voor de grotere portemonnee. Dus geen kleinschalig Zandvoort, maar voor de Zandvoort-genoegens wachten we wel tot na de terugreis. Die zich nu aandient, want de koffers zijn gepakt en zaterdagochtend (4 mei) zal de KLM ons op Schiphol afleveren. Einde van een heerlijke road trip. De laatste indrukken staan op:
De laatste en meteen de langste etappe van onze reis: van Tucson in Arizona naar Los Angeles. Het voelde als onderdeel van een road movie. Want in die films wordt meestal in stijl en met een zekere romantische inslag geëindigd aan de westkust en meestal ook nog in het filmgenieke Los Angeles. Dat gevoel bekroop me althans aan het begin van de dag. We moesten alleen nog wel zo’n 950 kilometer afleggen. In Amerika normaal gesproken een peulenschilletje, maar de combinatie van secundaire wegen en ook nog eens een bochtig traject over een bergrug maakte het toch nog een hele onderneming. Hoewel de langste etappe, het was misschien ook wel een van de mooiste van de hele reis. Vanaf Tucson reden we door het decor van de western-televisieserie uit de jaren ’60 van ‘High Chaperral’, die daar is opgenomen en waarvan ik destijds geen aflevering wilde missen. Zelfs heb ik nog vage herinneringen aan het muziekje waarmee elke aflevering begon.
Verder kuierden we die dag door dorpjes met van dat typisch Amerikaanse straatmeubilair, waarvan je je kunt afvragen of dat nou mooi of juist heel lelijk is. Maar in de fotografie zijn zelfs de lelijkste dingen heel mooi en besteden we er toch enige aandacht aan. Maar als het door dat vele stoppen onderweg niet echt opschiet en we uiteindelijk in de avondspits in de warme auto en felle zon nog de hele agglomeratie van Los Angeles door moeten en zo’n anderhalf uur in een file doorbrengen, is het met die romantische inslag aan het eind van de dag wel een beetje gedaan.
En ondanks de romantiek die ermee samenhangt, is Los Angeles ook niet de állermooiste stad van de VS. Maar het is mooi weer, we zijn de volgende dag goed uitgerust en maken een dagtochtje naar Hollywood en het Griffith Park, met een fraai uitzicht over de stad. Hollywood heeft zijn walk of fame, hoewel deze boulevard toch een enigszins vergane glorie uitstraalt en er vooral goedkope toeristenmeuk wordt verkocht. Maar het uitzicht vanaf het park over de stad was prachtig en de gewenste romantiek kwam toch nog een beetje terug. De fotoserie van de reis en van de stad staat op:
Tucson is het kleinere broertje van Phoenix en daarmee ook de tweede stad in Arizona. De stad is wat compacter en dat maakt Tucson beter te voet te bezichtigen dan Phoenix. De sfeer in de stad nodigt daartoe ook uit. Het heeft door de hogere ligging een wat aangenamer klimaat, is een echte en relatief grote universiteitsstad, heeft dus ook de daarvoor benodigde voorzieningen en dat merk je meteen aan de sfeer. Geaccentueerd door de kleurige en deels latino-architectuur, die prachtig afsteekt tegen de strakblauwe lucht, is Tucson een alleszins aangename stad om te bezichtigen. En blijkbaar ook aangenaam om er als pensionado te gaan wonen, te zien aan de nieuwe ruime woonwijken die er verrijzen en de verschillende golf-courses die je her en der in het gebied ziet. Nog meer kleur zagen we in het wat meer zuidelijk gelegen Tubac City, aanvankelijk een kolonie van kunstenaars, vergelijkbaar met wat we bij ons ‘broedplaatsen’ zouden noemen, nu een volwassen verzameling van art galeries voor elke portemonnee, ook voor de wat grotere. Het waren er drie aangename en vooral kleurige dagen. Zie:
Vanaf Santa Fe gaat onze road trip verder naar het zuidwesten. We vermijden de zg. interstates, de doorgaande autowegen. Die zijn druk en worden ook gebruikt door de grote trucks, die sowieso al een maatje groter zijn dan de gemiddelde Europese vrachtauto. Maar die ook een stuk harder rijden en er zelfs een meedogenloos hoog en constant tempo van zo’n 130 kilometer per uur op na houden. Ze schrikken er ook niet voor terug om jou dan niet alleen links, maar zelfs rechts in te halen. We kiezen dus voor de secundaire wegen, waar eigenlijk meer te zien is, die door kleine dorpjes leiden en die een stuk rustiger zijn. Er is daar zó weinig verkeer dat je er – behalve natuurlijk in die kleine dorpjes – eigenlijk even snoeihard op kunt doorrijden. Meteen dus maar even afrekenen met de mythe dat in Amerika zo rustig en beheerst wordt gereden.
Maar zodoende zijn we wel in staat geweest om heel relaxed een afstand van weer een dikke 600 kilometer op een dag af te leggen en dan ook nog redelijk vroeg op de dag in Phoenix aan te komen. Die stad is na verschillende jaren inmiddels ons vast ankerpunt geworden en is ook nu weer de standplaats voor de komende dagen. Daar verandert meteen ons reistempo. In plaats van min of meer elke dag te verkassen, gaan we nu meerdere dagen op één plaats verblijven. Ook zijn we minder gericht op het zien en bekijken van bezienswaardigheden, maar leven we meer het leven dat wordt geleid op de plaats waar we vertoeven. Dat betekent wat socializen met de vrienden die we er inmiddels hebben en verder een beetje bij het zwembad hangen. Aan dat laatste was ik, na die maandenlange regen thuis, wel een keer toe, hoewel we meteen in het andere uiterste zijn beland met een vroege hittegolf van 37 graden.
Toch is er ook nog wel wat aan sightseeing gedaan. Het Music Instruments Museum bijvoorbeeld laat niet alleen een overzicht zien van allerlei soorten muziekinstrumenten die in de wereld worden gebruikt, waaronder ons eigen pierement, maar legt vooral de nadruk op het verbindende effect dat muziek in het algemeen heeft tussen mensen. En laat in honderden videoclips daarvan voorbeelden zien en horen, waaronder een heerlijk overzicht van de Amerikaanse popmuziek uit je jaren ’50 en ’60, dat bij mij zoete herinneringen opriep, en natuurlijk ook ons eigen “Tulpen uit Amsterdam” door datzelfde pierement. Na er twee uur rondgelopen te hebben kan het niet anders dat je zingend het pand verlaat. Een aanrader dus voor de wat zwaarmoedige types. Tenslotte is er dinsdag een uitstapje naar Sedona gemaakt, een kleine twee uur rijden vanaf Phoenix. Een drukbezochte stad, niet alleen door zijn prachtige ligging, maar ook als centrum van spiritualiteit door de ondergrondse energiebanen die door het gebied lopen. Wij grijpen het bezoek aan Sedona aan om er een wandeling door de lokale canyon te maken. Een fotografische indruk van dat alles staat op:
