Het zou woensdag een prachtige voorjaarsdag worden. De mooiste van de week nog wel. Daarom juist dié dag uitgekozen om even te proeven hoe het ook al weer zou zijn op het strand en even te proberen om wat zomerse herinneringen uit het verre onderbewustzijn naar boven te halen. Voordat er weer een serie ‘maart-roert-zijn-staart-dagen’ zouden volgen. Het liep allemaal anders. Goed en wel buiten Amsterdam trok een grijze deken over, de temperatuur ging ineens tien graden omlaag en de verwarming in de auto kon weer aan. Maar het plan veranderde niet en dus toch maar naar de kust, want je weet nooit of je – zoals vaak gebeurt – toch weer onverwachte dingen tegen komt. Bij de vroegere Hondsbossche Zeewering is, zonder al te veel ruchtbaarheid, in de afgelopen jaren een brede duinenstrook en strand aangelegd. Daarom heten ze daar nu de ‘Hondsbossche Duinen’ en de vroegere zeewering bestaat dus niet meer.
Van de gelegenheid is daar meteen maar gebruik gemaakt om er een vogelreservaat aan te leggen. Aan de landkant door de aanleg van een meertje met een uitkijkpost naar de vogels die daar verblijven. Op het strand en in de duinen door aandacht voor het afval dat op stranden wordt achtergelaten en eventueel door de vogels voor voedsel wordt aangezien. Op dat strand lagen ook die zomerse herinneringen, maar die wilden bij een ijzige wind niet echt naar boven komen. Na een klein half uurtje hadden we het daar dus wel gezien. Daarom op de terugweg vanuit de warme auto maar eens bekeken hoe West-Friesland eruit ziet. Een uitgestrekt akkerland, niet bepaald het mooiste stukje Nederland, maar in de mistige late middag toch met een eigen sfeer. En ondanks het grauwe landschap was er toch weer een fotografische verrassing van grote aantallen meeuwen die de lekkerste hapjes uit de omgeploegde grond oppikten. Kijk maar op:
Prachtig (bijna) voorjaarsweer en dus een mooie zondag om er weer eens op uit te trekken. Want je moet toch wat na een al meer dan vier maanden durende lock-down. Met de auto, dat nog wel, want het is nog behoorlijk fris. We kozen voor de Waal, bij Zaltbommel van de autoweg af en bij Nijmegen er weer op. Oud-Hollands rivierenlandschap gaan we daar tegen komen. Het is mijn geboortestreek en tot mijn achtste jaar heb ik er gewoond. Weliswaar kort, maar lang genoeg om daar nog vage jeugdherinneringen te hebben liggen. In Winssen om precies te zijn, een klein dorpje tegen de Waaldijk aangeplakt. Marcel was er nog nooit geweest en ik vond dat het onderhand wel eens tijd werd om hem mijn geboortehuis te laten zien. We maken een stop bij Rossum. Een geografische bijzonderheid, omdat de Maas en de Waal elkaar daar op nog geen kilometer afstand bijna raken. Overal waar je kijkt is water. Bovendien alleraardigst gelegen met een gezellige B&B, zodat we er ook nog wat inspiratie opdeden voor een pleisterplaats op een mogelijke toekomstige fietstocht.
Mijn geboortehuis in Winssen was snel gevonden. De huidige bewoner parkeerde er net zijn auto en dus een mooie kans om hem even aan te spreken. Klein gesprekje en het leidde tot een rondleiding in het huis, waar ik al 64 jaar niet meer was geweest. Wat me opviel was dat de woonkamer een stuk kleiner was dan in mijn herinnering. Maar de herinnering was vaag, temeer daar er ook al enkele verbouwingen waren geweest. Heel langzaam kwamen de vroegere beelden van dat huis uit mijn onderbewustzijn naar boven, maar toen zaten we al weer lang en breed op de autoweg bij Nijmegen. Daar was, met het decor van de Betuwelijn, windturbines en weilanden vol zonnepanelen, niets meer wat nog aan de 50’er jaren deed denken. De foto’s van de dag staan op:
Na de twee schrijfseltjes over de plotselinge februari-winter, mag er nu ook wel eentje over de lente komen. Of zelfs bijna februari-zomer. Want zo voelde het afgelopen zondag, precies een week later dan de zondag daarvoor, toen overal nog werd geschaatst en sommigen zelfs nog niet helemaal afscheid hadden genomen van het idee van een Elfstedentocht. De mensen leken te ontwaken uit de diepe lock-down en ook de stad zag er ineens heel anders uit dan in de week daarvoor. Wandelen dus maar op die mooie zondagmiddag, want wat ga je anders doen als je nog steeds niet ergens op bezoek, naar de film, theater, kroeg, winkel of restaurant kunt? Toch blijkt dat, hoewel we al ontelbare malen door de buurt hebben geslenterd, je oog telkens weer op iets anders kan vallen.
Deze keer viel me vooral op hoe de architectuur geleidelijk verandert. Nieuwe gebouwen hadden pakweg een jaar of veertig geleden betonnen gevels, die er decennia later dus niet meer uitzien. Tegenwoordig worden gebouwen natuurlijk ook wel opgetrokken uit beton, maar bekleed met vooral veel glas, ook nog in allerlei kleuren en structuren. Of bestaande betonnen bouwsels worden gestript en van glas voorzien. Hoe dan ook, op deze zonnige dag maken die gebouwen fraaie spiegelingen in het alom aanwezige water en ook in elkaar. En ondanks alle economische malheur in de stad, zijn ze nog lang niet uitgebouwd. Zo is op de IJ-oever aan de bouwkranen goed te zien dat in Amsterdam-Noord een hele nieuwe stad verrijst. Volgend jaar maar eens kijken hoe dat eruit gaat zien. Van deze mooie lentedag is natuurlijk ook een serietje gekomen. Veel spiegels deze keer. Kijk maar op:
“Zo’n mooie winterperiode krijg je maar één keer in de vijftien jaar”. Dat hoorde ik uit meerdere monden deze week. Misschien nog niet eens door de hoeveelheid kou, maar dan toch wel door de prachtige luchten, het besneeuwde landschap en de ideale ijsvloer om er te schaatsen. Genoeg ingrediënten voor Nederland om helemaal los te gaan. Nou ben ik geen schaatser, maar de aanblik van hetgeen buiten te zien was, was inderdaad heel wat jaren geleden. Mooie aanleiding om eens te kijken hoe de wereld er buiten Amsterdam uitzag. In het Twiske bijvoorbeeld, op een kwartiertje rijden van huis. Er werd daar niet geschaatst, want het water is er te diep, er is voortdurend stroming en er zijn zelfs wisselende waterhoogten. Daardoor ontstaan aan de oevers mooie ijssculpturen.
Het is er een paradijs voor vogels, ook in de winter, die blijkbaar aan voldoende voedsel kunnen komen en bovendien niet de minste hinder van de kou lijken te hebben. Of dat ook zo was voor die eenzame zwemmer weet ik niet, maar hij ging langzaam te water, bleef minutenlang rondzwemmen en kwam opgewekt het water uit. Winterzwemmen is trouwens een echte hype aan het worden. Bij ons aan het Entrepotdok zijn er een aantal keren per week twee vrouwen die er te water gaan. Alleen ligt er nu een ijsvloertje, dus ik heb ze al een paar dagen niet meer gezien. Zaterdag nog maar eens een wandeling gemaakt richting Westerpark en het ijs in de grachten is nu ook sterk genoeg om er te schaatsen. Maar vanaf zondag is alles voorbij. Het is móói geweest, over vijftien jaar maar weer..! Nu óp naar de lente…! De laatste winterimpressie staat op:
Net als je denkt dat we er dit jaar andermaal weer goed mee wegkomen, omdat het al bijna half februari is en je de meteorologische lente bijna kunt aanraken, slaat hij toe: de winter. En niet zo’n beetje half kwakkelig, maar deze keer écht. Heel Nederland werd er opgewonden van, temeer daar het een verzetje is in de al maanden durende lock-down en er eens een keer over iets anders te praten valt dan corona. Ikzelf voel die opwinding wat minder, omdat ik meer een ’25-graden-type’ ben. Toch kon ik ook niet om de winter heen, temeer daar mijn sociale omgeving vond dat het ook echt iets voor mij was, omdat je dan zulke mooie foto’s zou kunnen maken. Dus bij deze..!
Het begon al op zondag met die sneeuwstorm. De stad staat inmiddels vol olijfbomen (in potten, dat wel), maar die moesten in allerijl worden ingepakt als bescherming tegen de strenge vorst. En zat het straatbeeld toch al in de lock-down stand, zondag leek het verkeer al helemaal tot stilstand te komen. Lege straten, iets bijzonders voor Amsterdam, en alleen een enkele fietser of voetganger waagde zich op straat. Het leverde inderdaad bijzondere beelden op, waarbij de kleuren bijna zwart-grijs-wit worden, met alleen vage contouren op de achtergrond. Maar…, na sneeuw komt zonneschijn! Dan krijg je de plaatjes die de winter voor veel mensen zo aantrekkelijk maken. En terwijl het territorium voor de dieren allengs kleiner wordt, hebben de mensen ook zo hun eigen manier om met de winter om te gaan: sneeuwpoppen of iglo’s bouwen, schilderen, sleetje rijden, met de hond wandelen of…. fotograferen. Het resultaat van dat laatste staat op:
Een door mij fotografisch onontdekt gebied is het Red Light District. Normaal gesproken is het niet de bedoeling dat je je er met een camera vertoont, want dat wordt daar niet op prijs gesteld. Maar nu de sekswerkers met vakantie zijn gestuurd heeft hun clientèle dus ook het nakijken. En de drommen toeristen zijn ook thuisgebleven. Het is nou ook weer niet zo dat ik jarenlang ongeduldig heb zitten wachten op een gelegenheid om die buurt eens fotografisch onder handen te nemen. Maar de verjaardagsvisite bij René, die er om de hoek woont, bracht ons ertoe om in de al schemerige namiddag en op een moment dat de regen even was opgehouden, alsnog dat ommetje door het gebied te maken. Centraal staat als contrasterend en religieus middelpunt de fraaie Oude Kerk, waarvan de toren nu even in ronde steigers staat, en het veelbezongen Oudekerksplein eromheen.
De buurt is onderwerp geweest van ‘Project 1012’, genoemd naar de postcode die daar van toepassing is. Het doel was om de criminaliteit terug te dringen die achter de gevels welig tierde. Het project zou mislukt zijn, maar ik krijg toch het idee dat het er is opgeknapt, hoewel criminaliteit daar eigenlijk grotendeels onzichtbaar was. Hoe dan ook, de buurt heeft in de 70’er en 80’er jaren bepaald ruigere tijden gekend. Ik kan me dan ook die tijd als niet-Amsterdammer goed herinneren, waarbij de Zeedijk in negatieve zin landelijke bekendheid genoot en algemeen als een no-go area werd beschouwd. Tegenwoordig een aantrekkelijke straat geworden met hippe restaurantjes en cafés, die alleen nu weer even allemaal gesloten zijn. En niet te vergeten zijn er natuurlijk de Chinezen hoewel die paar straatjes van hen in het niet vallen met de Chinatowns die je elders in de wereld wel eens ziet. Maar ze geven wel nét dat extra cachet aan de buurt. Hoe het Red Light District erbij ligt op deze schemerige dinsdagmiddag, staat op:
Het Twiske: een recreatiegebied ten noorden van Amsterdam. Ondanks dat het er al veertig jaar ligt, is het nog niet echt in beeld bij de Amsterdammers. Maar ja, het ligt dan ook zo’n 15 kilometer ver weg, dus dat is dan ook wel te begrijpen. Want waarom zou je daar dan heen gaan, als je het Vondelpark in de buurt hebt? Het Twiske is dan ook meer in trek bij de Zaankanters en inderdaad ligt Zaandam meteen om de hoek ervan. En het is ook in trek bij mij, want ik heb er in al die jaren talloze malen mijn hardlooprondjes afgelegd. Soms alleen, soms met mijn vaste loopclubje, bestaande uit Theo, Dick en mijzelf. Van oudsher was het Twiske een veengebied, later was er ook landbouw, maar die bracht weinig op, zodat ze het gebied maar hebben afgegraven om zand te winnen voor het Coentunnel-tracé.
Daardoor is er een plas met recreatiegebied ontstaan en is het nu zelfs een beschermd Natura-2000 gebied. Heel goed onderhouden door de Provincie en omliggende gemeenten. Elk jaar worden er bossen hout gesnoeid, die netjes versnipperd worden en waarvan de snippers weer over de wandelpaden worden uitgestrooid. Eventueel afval wordt bijna dagelijks opgeruimd. Het gebied is ideaal om er te draven, maar tijdens dat hardlopen heb je maar een beperkt oog voor het landschap en de natuur, die als een film aan je voorbijtrekken. Laat staan dat ik er ooit foto’s heb gemaakt, want een camera heb je tijdens dat lopen natuurlijk niet bij je. Afgelopen zondag wel, toen ik er met Marcel op de nationale ‘uitlaatdag’ eens heb gewandeld. Ik had hem er van tevoren van verzekerd dat het er heel rustig zou zijn, maar dat viel toch tegen. Het was er zelfs drukker dan op een mooie zomerdag. Wel zijn er natuurlijk foto’s genomen en die staan op:
Nog nooit in de winter heb ik het strand zo vaak bezocht als in het nog maar prille begin van dit jaar. Deze keer weer met Marcel, die zich inmiddels ook heeft ontpopt als strandliefhebber. Misschien komt het ook omdat je door de lock-down, en nu ook al met de avondklok erbij, weinig anders buiten kunt doen dan wandelen. En als je dat niet in de stad wilt doen, kom je al gauw op het strand terecht. Deze keer andermaal in Wijk aan Zee. Het dorp zelf ligt er treurig bij. Het is deels op toerisme georiënteerd, maar alles is dicht. Verder is het sterk afhankelijk van Tata Steel, dat inmiddels het meest milieuvervuilende bedrijf van Nederland is. Veel stofregens komen in het dorp neer, dat dus letterlijk ‘onder de rook’ van het bedrijf ligt. Daarbij komt ook nog dat de toekomst van het bedrijf ongewis is en dus ook het toekomstige werk in het dorp.
Maar op het strand kun je dat achter je laten, hoewel je Tata Steel op de achtergrond niet kunt missen. En daar is meer te zien dan Tata Steel alleen. Deze keer onder meer het paragliden, dat ik met enig ontzag bekeek. Je begint hoog op het duin en dan schijnt alles vanzelf te gaan. Maar ik vroeg me af hoe je moet sturen, van hoogte veranderen en een beetje netjes landen. Want ik vond hun snelheid toch behoorlijk. Ik zag wel de grote ronde stootkussens, die de pijn van het landen wat kunnen verzachten. Maar het lijkt me dat, als ik die dingen onder knie zou hebben, het toch wel een heel leuke sport is. Maar fotograferen is dat ook..! Het resultaat van de dag staat op:
Parnassia: zo heet de strandopgang tussen Bloemendaal en IJmuiden. Met gelijknamige strandtent, die – als een van de weinige – ook in de winter open is. Maar nu dus door de lock-down, zoals alles, ook dicht. Hoewel de uitbater toch zijn handel als take away tegen zomerse horecaprijzen aan de man probeert te brengen. Maar waar moet je dan een beetje comfortabel dat kartonnen bekertje koffie bij die straffe wind gaan opdrinken? We gingen er dan ook niet voor de koffie, maar om een stuk richting IJmuiden te lopen. Zelfs in de winter is er veel te doen. Want er wórdt veel gedaan: fietsen, wandelen, hardlopen, kite-surfen en zelfs zwemmen. Er is veel te zien ook, want de lucht is er door de wind van zee helder en je kan ver langs de kustlijn kijken, zowel richting IJmuiden in het noorden als Zandvoort (en zelfs Noordwijk en Den Haag) in het zuiden.
Vogels zijn er ook altijd. Die doen zich tegoed aan de duizenden ‘scheermesjes’, de langwerpige schelpdieren die het koude water niet overleven en bij miljoenen tegelijk op het strand aanspoelen. En de Provincie doet er aan ‘dynamisch duinbeheer’. Ze graven sleuven van tientallen meters breed in de duinen, zetten er rijen paaltjes neer, zodat de wind er zodanig vat op heeft, dat er landinwaarts een bredere duinstrook ontstaat met dito flora en fauna. Een proces van tientallen jaren, dat wel, maar een mooi voorbeeld van hoe men probeert de natuur in stand te houden. Na twee uur wandelen was het wel genoeg. De koffie deden we thuis wel. Evenals het bewerken van de gemaakte foto’s. Die zijn uiteindelijk terecht gekomen op:
Het Groene Hart: dat label is ooit door planologen bedacht voor het gebied tussen de vier grote steden. Dat moest open blijven als ‘groene long’ voor natuur- dan wel landbouwgebied. En zeker niet worden bestemd voor woningbouw, want “koeien zijn belangrijker dan woningen”. Hoewel de strijd om de ruimte in Nederland nog lang niet voorbij is, is dat label wel een beetje sleets geworden. Het gebied is in elk geval erg populair bij recreanten. Zoals daar zijn (race)fietsers, die op de smalle weggetjes langs de Amstel ook om de schaarse ruimte strijden met automobilisten, zoals wij, die het Groene Hart wel eens op de foto wilden zetten. Helemáál open is die ruimte dus al lang niet meer, want de skyline van de Amsterdamse Zuid-as is tot ver in het Groene Hart zichtbaar. En her en der zie je ook protserige villa’s, nog wel wat verscholen tussen het groen, alsof ze zich toch een beetje schamen voor hun aanwezigheid. En de vliegtuigen, die juist over dát gebied de landing inzetten, waren ook niet te missen. Die gingen ook op de foto, want mijn afwijking, opgelopen tijdens mijn beroepsmatige leven, heb ik nog niet helemaal afgeleerd.
Uithoorn is, gerekend naar Groene-Hart-maatstaven, nog wel een behoorlijk grote plaats. Fraai was nog wel een bouwval van iets dat ooit een kantoorgebouw moet zijn geweest en omgebouwd gaat worden tot een appartementencomplex. Je ziet zelden van die bouwvallen, want in Nederland zijn ze zó weg. Begrijpelijk, maar als doelwit voor de fotograaf toch ook wel jammer. In andere landen, zoals bijvoorbeeld Italië, willen ze nog wel eens wat langer blijven staan. Héél erg fraai was ook die foto-wand in Uithoorn, waar ze gebouwen uit dat stadje in beeld hebben gebracht, samengesteld uit duizenden foto’s van de inwoners van dat stadje. En de moeite waard was natuurlijk ook een van de circa 30 monumenten uit de ‘Stelling van Amsterdam, het Fort aan de Drecht’ uit 1911. Niet alle bouwvallen gaan dus weg, maar worden, zo te zien met behoud van stijl, opgeknapt. Kijk zelf maar of het Groene Hart nog groen is op:
Dagboek van een camera 