Dat Amsterdam steeds drukker wordt, dat weet zo langzamerhand iedereen wel. Als bewoner van de stad valt het nog niet eens zo op, omdat het de afgelopen jaren natuurlijk ook heel geleidelijk is gegaan. En zoals alles, went dat ook wel weer. Het valt pas op als je eens een keer in de binnenstad van een andere Nederlandse stad loopt en je ziet hoe rustig en relaxed het daar eigenlijk is. Deze keer met foto-maatje René in Dordrecht, een stad die al een hele tijd op het verlanglijstje stond. Toeristen zie je hier niet. Misschien lag het aan het weer. Want het was koud met een stevige wind en aan het eind van de middag begon het zachtjes te sneeuwen. Geen mooi foto-weer dus, wat jammer was, want foto’s maken is toch altijd wel een belangrijk doel van zo’n uitstapje.
Ik vond de binnenstad een pareltje, en dat zouden toeristen toch ook moeten zien. Maar toeristen lijden aan kuddegedrag: ze gaan naar plaatsen waar iedereen naar toe gaat en ze komen niet op plaatsen waar niemand komt. Dordrecht was voor mij toch ook wel een vage herinnering aan het begin van mijn werkzame leven toen ik me bezig hield met het binnenscheepvaartverkeer in Nederland. De stad ligt aan het – met afstand – belangrijkste binnenscheepvaartknooppunt van Nederland en hier zie je de enorme schepen met grote duwbakken vol ijzererts naar het Ruhrgebied varen. Jammer genoeg kon ik er geen foto van maken, want de lucht was inmiddels helemaal dichtgetrokken. We hebben ons voorgenomen in de zomer nog maar een keer terug te komen. Het foto-serietje staat op:
December en januari waren grijs en de zon hebben we maar weinig gezien. Geen al te fotogeniek weer dus en de camera had dus ook een soort van winterslaap. Maar ineens is daar dan de zon. Sterker nog, het leek wel voorjaar en dus een mooie gelegenheid om uit de winterslaap te ontwaken en weer eens in de stad op stap te gaan. Met de camera natuurlijk, want je weet tenslotte maar nooit wat je tegenkomt. Er dat bleek de moeite waard! Dan blijken er straten en wijken te zijn waar ik nauwelijks kom, zelfs dicht bij huis.
Oostenburg bijvoorbeeld, dicht bij het spoor tussen het Centraal Station en Muiderpoort met nog veel ‘industrieel erfgoed’. Anderen zouden zeggen ‘oude meuk’, maar ik vond het mooi. Het is nota bene nog geen kilometer van mijn huis. Een bewijs dat ik ook – net als al die toeristen – aan kuddegedrag lijd. Het gebied wordt nu nog gebruikt door kunstenaars met hun broedplaatsen in die prachtig verwaarloosde fabriekscomplexen, maar aan alles kan je zien dat het er hoogstwaarschijnlijk over tien jaar niet meer zal zijn. Kan ook haast niet anders, want het lijkt me een A-locatie zo dicht bij het Centraal Station en andere voorzieningen. Mooie reden om het eens vast te leggen op:
Sinds ik niet meer werk kom ik niet meer zo héél vaak in Den Haag. Mooie aanleiding om met mede-pensionado René er weer eens heen te gaan om de fototentoonstelling van Michael Wolf over ‘Living in Cities‘ te bezoeken. Het was in het fotomuseum, een flink eind van het Centraal Station. We zouden er naartoe lopen en dat was meteen dus een mooie gelegenheid om – met de camera natuurlijk – eens te kijken hoe na al die jaren de stad zou zijn veranderd. Ik was verbaasd om te zien wat voor een metamorfose de stad heeft ondergaan. Bijna alle ministeries zijn nu gegroepeerd rond het Centraal Station. Er is daar een soort van Manhattan ontstaan, een must-see voor architectuurliefhebbers. Zoiets zie je niet in Amsterdam, hoewel de Zuid-as een beetje in de buurt komt. En ze zijn er nog lang niet uitgebouwd, want er ligt weer een grote bouwput waar het ‘Onderwijs en Cultuurcentrum’ (OCC), gaat verrijzen.
Er was daar zoveel te zien dat we toch op het laatst nog de bus moesten nemen om nog iets van de tentoonstelling te zien. De stijl van fotograferen van Michael Wolf spreekt me erg aan. Ik probeer zoiets zelf ook wel eens, maar je kan aan alles zien dat hij heeft beschikt over echt professionele apparatuur en bovendien over veel tijd, geduld en (sponsor)geld om deze tentoonstelling in te richten. Ik vond het in elk geval prachtig. Het ging over het vaak deplorabele leven in grote steden, vooral in China. Vroeg opstaan, lang reizen, lang en hard werken en dan ’s avonds laat doodmoe terugkomen in benauwde ruimtes in kolossale woonkazernes. En dat dan elke dag weer. Voor veel mensen daar is de balans tussen werk en vrije tijd wel erg doorgeslagen, maar kennelijk ook noodzakelijk om het hoofd enigszins boven water te houden. Verder een onthutsende indruk van de enorme hoeveelheid plastic rommel die daar door diezelfde mensen wordt geproduceerd en waarvan een groot deel – vrees ik – inmiddels in de oceaan ronddrijft. Van Den Haag een fotoserie gemaakt en ik was zo vrij enkele foto’s van de tentoonstelling op te nemen, met dank aan Michael Wolf natuurlijk. Kijk maar op:
De Noord-Zuidlijn is klaar. Bijna tenminste. Hier en daar nog wat afwerken en nog een halfjaartje testen en dan kan hij na meer dan 15 jaar gaan rijden. Zaterdag was er een open dag om de stations te bekijken. Er was in die 15 jaar veel tegenstand, tegenslag, kritiek en geklaag. Dat kan je aan Amsterdammers wel overlaten. Maar vandaag was daar niets meer van te merken. Het werd een feestje en iedereen vond het prachtig. Elk station heeft zijn eigen bijzonderheid. Het ondergrondse Centraal Station, in de volksmond al ‘De Kathedraal’ genoemd, met een imposante hal en mooie schuine pilaren. Het Rokin met zijn gedecoreerde wanden. De Vijzelgracht met zijn hommage aan Ramses Shaffy en tenslotte het smalle station de Pijp met de dure oplossing van twee boven elkaar liggende sporen. Dat laatste moest wel, want anders hadden ze de halve Ferdinand Bolstraat moeten slopen.
Ook wat betreft materiaalkeuze en afwerking was er duidelijk niet op een paar cent gekeken. Het mocht dus wat kosten. Ook bovengronds knapt het op. Niet dat daar op het Damrak veel van is te merken, want alles wat uit het Centraal Station komt, loopt hier de stad binnen. Tot aan Madame Tussaud een onafzienbare menigte. En dan is het nog wat ze nog steeds laagseizoen noemen. Maar vanaf de Dam spreidt de menigte zich. Op het Rokin zijn de bouwputten weg en het verandert daar langzamerhand in een boulevard van allure. En als de metro op 22 juli echt gaat rijden en de terrassen daar weer vol zitten is iedereen al die ellende vergeten en heeft de stad de nieuwe lijn in zijn armen gesloten. Want zo zijn die Amsterdammers nou ook wel weer. Een klein fotoserietje is er gemaakt, dat staat op:
Dagboek van een camera 