Gedurende de volle twee weken van de World Pride was er ook nog de ‘Pride Art Route’, waarop op meer dan 50 galerie-locaties verschillende homo-kunstenaars hun werk konden laten zien. Dit kreeg alleen niet de aandacht die het eigenlijk verdiende omdat de meeste aandacht en ook publiciteit ging naar de grote bijeenkomsten zoals de Canal Parade, de twee Pride Walks en andere evenementen, zoals de feesten op de Dam en het Museumplein. Ook bij ons drong dit pas laat door en op de laatste vrijdag hebben we uiteindelijk (helaas maar een handjevol) locaties kunnen bezoeken. En daar hadden we bij nader inzien toch wel wat spijt van. Het Stadhuis had er nota bene de hele benedenverdieping voor ingeruimd. Indrukwekkend was daar nog wel de metershoge jurk in de Boekmanzaal, gemaakt van vlaggen uit de zg. ‘foute landen’, waar je beter maar geen homo kunt zijn.
En op andere locaties had je, juist door de matige belangstelling op die vrijdag, volop gelegenheid contact te hebben met de kunstenaars, die alle tijd namen om uit te leggen hoe ze tot hun werken waren gekomen. Bij die gelegenheid ook de Mozes en Aäronkerk nog eens bezocht, de kerk die ik – in al die ruim dertig jaar dat ik er nota bene op loopafstand woon – volgens mijn nog maar één keer eerder heb bezocht. Tussendoor, van galerie naar galerie, wat door de stad gecirkeld en als je daar toch eenmaal bent en je ogen de kost geeft zijn er altijd nog wel wat plaatjes te maken. De fotoserie die het resultaat van de dag was, is dan ook een allegaartje geworden van de geziene kunstwerken en de beelden van de stad op deze mooie zomerdag. Zie:
Ik had me eigenlijk voorgenomen om het hele Pride-gebeuren dit jaar maar eens voorbij te laten gaan. Ondanks dat het dit jaar een zg. ‘World Pride’ was, wat onder meer zou betekenen dat het feest niet één, maar twee weken zou duren en dat er méér bezoekers zouden worden verwacht. “Nóg meer…?”, zou je denken, want het wás er altijd al zo druk..! Maar het kan altijd weer drukker. Desondanks hadden de Pride Walk op de voorafgaande zaterdag en de Senior Pride op de voorafgaande donderdag ons toch weer in de stemming gebracht. Dus koelboxen gevuld, en samen met buren en vrienden stoeltjes klaargezet op de Latjesbrug, vanwaar je een eersterangs uitzicht zou hebben op de voorbijkomende parade. En ik moet zeggen, deze Canal Parade vond ik eigenlijk wel de mooiste en vooral ook indrukwekkendste van al de parades die ik in de afgelopen dertig jaar voorbij heb zien trekken. De mooiste omdat er veel aandacht was besteed aan de kostuums en de kleuren daarvan. En omdat er veel aandacht is besteed aan de combinatie van muziek en choreografie.
Bovendien de indrukwekkendste omdat het blijkbaar toch nodig is dat het LHBTI-segment zich laat zien. Niet alleen door het gebeuren in Berlijn, maar vooral ook door de mate van acceptatie hier in Nederland. Zo vindt de meerderheid (!!!) van de 13 tot 16-jarigen in ons land het niet normaal dat mensen van hetzelfde geslacht van elkaar kunnen houden en daar ook naar handelen. En dan zullen we maar even vergeten dat Marcel op vrijdagavond samen met een van onze buitenlandse gasten voor kxxxxx-homo werd uitgescholden. Indrukwekkend was dan ook dat onze bestuurders Femke Halsema en Rob Jetten op een boot acte de présance gaven en zich duidelijk in ondersteunende zin hebben uitgesproken. En bij de mooiste en indrukwekkende Canal Parade hoort natuurlijk een uitgebreide fotoserie. Wel iets meer foto’s dan gebruikelijk, maar voor iets moois en indrukwekkends mag het ook wel een onsje meer zijn. Kijk maar op:
De aanleiding om naar Hamburg af te reizen was het zwemtoernooi van Marcel. Anders dan de Gay Games in Valencia was hier slechts één tak van sport georganiseerd, zodat ik iets voor mezelf moest verzinnen, wilde ik ook iets aan lichaamsbeweging doen. En dat wil ik eigenlijk meestal wel. Dichtbij ons hotel was er een prachtig uitgezet rondje van 7,5 kilometer rond ‘de Alster’, een groot meer in het centrum. We gingen op zondagochtend even voor een verkennende wandeling en daar bleken honderden autochtonen het rondje al joggend af te leggen. Op maandagochtend heb ik het rondje hardlopend herhaald in het gezelschap van weer tientallen, die vóór hun zittende dag op kantoor nog even de beentjes los wilden maken. Ideetje voor onze steden: zet ergens een rondje uit zonder oversteekplaatsen of stoplichten en kijk eens hoeveel mensen je aan het bewegen krijgt. Er is best wat al wat aandacht voor fietspaden, maar de hardloper stuit, bijvoorbeeld in Amsterdam, nog op teveel obstakels.
Behalve voor lichaamsbeweging hadden we natuurlijk ook tijd ingeruimd voor het bezoek aan Hamburg, hoewel we al slenterend nog heel wat extra kilometers hebben afgelegd. Want de stad is alleszins de moeite van een bezoek waard. Ondanks de verwoesting in WO-II, is er een fraaie mix van vooroorlogse en naoorlogse bouw en is Hamburg een van de mooiere Duitse steden. Door het alom aanwezige water, niet alleen de Alster maar vooral de rivier de Elbe, heeft de stad een natuurlijk voordeel. Aan de Alster kan je voornaam wonen in de prachtige paleisjes langs het water. En bij de Elbe zijn in het hippe ‘Speicherviertel’ de vroegere pakhuizen aan de haven omgebouwd tot een mix van mooie woongebieden en kleinschalige bedrijfjes. Temidden van een inmiddels iconische nieuwe concerthal met een gedurfde architectuur, de ‘Elbphilharmonie’. Wat we allemaal hebben gezien tijdens dat slenteren staat op:
Het Centraal Station in Amsterdam is genoegzaam bekend en ook bij verschillende gelegenheden gefotografeerd en beschreven. Minder bekend is dat Amsterdam negen andere treinstations heeft. Sommige daarvan doen wat betreft grootte en hoeveelheid reizigers niet onder voor het hoofdstation van een gemiddelde Nederlandse stad. Andere Amsterdamse stations hebben het niet verder geschopt dan veredelde bushaltes. Het station Sloterdijk is een voorbeeld van een uit de kluiten gewassen station, op- en afstapplaats voor Amsterdam-West en uitvalsbasis voor treinen naar Noord-Holland boven het Noordzeekanaal, Schiphol en verder richting Zuid-Holland en Zeeland. Het accommodeert bovendien twee elkaar kruisende sporen, waardoor het een wat ingewikkelde lay-out heeft gekregen. Het is gebouwd in de 80’er jaren met de vooruitziende blik dat de locatie zodanig gunstig zou zijn, dat er rondom kantoren, winkels en hotels zouden verrijzen. Hetgeen geschiedde: er staan glanzende kantoorcomplexen en toeristen vinden er in allerlei soorten hotels in vergelijking met het centrum een wat goedkoper onderdak en kunnen praktisch elke vijf minuten een trein vinden die je in een paar minuten naar het centrum brengt. De architectuur van het Sloterdijk-station is wat in de 80’er jaren revolutionair was, maar ook nu nog allerminst gedateerd is: veel glaswerk, en dus veel daglicht, met dragende constructies van onregelmatig aangelegde buizen in verschillende diktes met gevarieerde primaire kleuren. Alle aanleiding dus voor een foto-uitstapje en het resultaat staat op:
December is niet echt een fotografie-maand. Vaak donker en grijs weer en de daglichtperiode is ook minimaal. Dat nodigt dus allemaal niet uit om er eens met de camera uit te trekken. Totdat het kerstmis werd: stralend blauwe lucht, hoewel een ijzig koude en sterke wind. Bleef ik op de eerste kerstdag, conform traditie, nog voornamelijk binnen, op de tweede kerstdag kon ik helemaal los. Alsof het voorjaar was aangebroken, de ijzige wind maar even daargelaten. Doel was een tochtje naar het altijd fotogenieke NDSM-terrein van de voormalige ‘Nederlandsche Dok- Scheepsbouw Maatschappij’. Hoewel volop in ontwikkeling, is van het oorspronkelijke erfgoed nog veel te zien. De westkant van het gebied is vooral modern. Daar glanzende appartementen met kleurrijke gevels en hippe horeca. Wat betreft het wonen een prima locatie, want met de boot ben je in een kwartier op het Centraal Station. Om er met de auto te komen (en ook weg te gaan) is het wat ingewikkelder, maar toch gaan de appartementen als warme broodjes van de hand.
De oostkant van het gebied is vooraf erfgoed, vermengd met kunst-broedplaatsen en veel street-art. Anne Frank had daar al een prachtig portret op een van de gevels, en nu is ook Johan Cruyff daar de vaste gast. Koffie drinken doe je daar in zeecontainers, maar de betreffende populaire horecagelegenheid bleek wegens kerstmis gesloten. Maar de camera maakte overuren en van alles wat er te zien was, voorbij liep, voer en vloog is een uitgebreide serie gemaakt. Beetje meer dan gewoonlijk, maar het prachtige licht was voor december uitzonderlijk. Voor de liefhebbers dus even doorbijten op:
Een van de grotere bouwputten van Nederland ligt rond de Zuid-As. Al jaren wordt daar veel werk verzet en over ruim tien jaar, dus na 2035, moet alles klaar zijn. Er is een projectorganisatie opgericht die af en toe rondleidingen organiseert, natuurlijk ook om de omgeving te betrekken bij de ingrijpende gang van zaken in het gebied. De Zuid-As is een samenklontering van kantoorhoogbouw, de Ringweg A-10 en het treinstation Amsterdam-Zuid. De Ringweg gaat over een lengte van ruim één kilometer ondergronds en de hoeveelheid hoogbouw wordt, aan de maquette op het projectbureau te zien, nog verdubbeld. Tussen al die hoogbouw blijven nog wel drie voetbalvelden overeind, maar ik ben benieuwd of die er in al dat bouwgeweld over tien jaar nóg liggen.
Ook het treinstation gaat belangrijker worden en een deel van het treinverkeer van het huidige Centraal Station overnemen. Ooit was het de bedoeling om ook het treinstation ondergronds te brengen, maar dat bleek uiteindelijk te ambitieus. Nu komen er drie traverses als verbinding tussen de stadskant aan de noordzijde en de zuidzijde van het gebied. Op de maquette ziet dat station er toch een beetje armoedig uit. Ik kan me voorstellen dat een groot ondergronds treinstation misschien wat begrotelijk is, maar als je dan tóch miljarden te besteden hebt, doe er dan tenminste een overkapping overheen. Want nog steeds staan de toekomstige treinreizigers in weer en wind op hun trein te wachten, want het kan tussen die wolkenkrabbers aardig gaan waaien.
De projectorganisatie Zuid-As organiseerde twee rondleidingen. De eerste ging in op de bouwkundige uitdagingen, het nieuwe station met de traverses, de ondertunneling van de Ringweg en de krappe planning. De tweede in de week erna op de architectuur van de omgeving en met name hoe men probeert om wonen en werken toch weer te integreren, twee functies die niet alleen op de Zuid-As, maar ook in de rest van Nederland op veel plaatsen te veel gescheiden zijn geraakt. Een mooi voorbeeld is het inmiddels iconische gebouw ‘the Valley’, waarin kantoren en (tamelijk prijzige) huurwoningen zijn samengebracht. Ook gaat de ABN-Amro zijn hoofdkantoor binnenkort verlaten en krijgt dat gebouw een heel multifunctioneel karakter met woonlagen, kantoren en andere publieke voorzieningen. Hoe het gebied er anno-eind-2025 uitziet staat op:
Dagboek van een camera 