December is niet echt een fotografie-maand. Vaak donker en grijs weer en de daglichtperiode is ook minimaal. Dat nodigt dus allemaal niet uit om er eens met de camera uit te trekken. Totdat het kerstmis werd: stralend blauwe lucht, hoewel een ijzig koude en sterke wind. Bleef ik op de eerste kerstdag, conform traditie, nog voornamelijk binnen, op de tweede kerstdag kon ik helemaal los. Alsof het voorjaar was aangebroken, de ijzige wind maar even daargelaten. Doel was een tochtje naar het altijd fotogenieke NDSM-terrein van de voormalige ‘Nederlandsche Dok- Scheepsbouw Maatschappij’. Hoewel volop in ontwikkeling, is van het oorspronkelijke erfgoed nog veel te zien. De westkant van het gebied is vooral modern. Daar glanzende appartementen met kleurrijke gevels en hippe horeca. Wat betreft het wonen een prima locatie, want met de boot ben je in een kwartier op het Centraal Station. Om er met de auto te komen (en ook weg te gaan) is het wat ingewikkelder, maar toch gaan de appartementen als warme broodjes van de hand.
De oostkant van het gebied is vooraf erfgoed, vermengd met kunst-broedplaatsen en veel street-art. Anne Frank had daar al een prachtig portret op een van de gevels, en nu is ook Johan Cruyff daar de vaste gast. Koffie drinken doe je daar in zeecontainers, maar de betreffende populaire horecagelegenheid bleek wegens kerstmis gesloten. Maar de camera maakte overuren en van alles wat er te zien was, voorbij liep, voer en vloog is een uitgebreide serie gemaakt. Beetje meer dan gewoonlijk, maar het prachtige licht was voor december uitzonderlijk. Voor de liefhebbers dus even doorbijten op:
Een van de grotere bouwputten van Nederland ligt rond de Zuid-As. Al jaren wordt daar veel werk verzet en over ruim tien jaar, dus na 2035, moet alles klaar zijn. Er is een projectorganisatie opgericht die af en toe rondleidingen organiseert, natuurlijk ook om de omgeving te betrekken bij de ingrijpende gang van zaken in het gebied. De Zuid-As is een samenklontering van kantoorhoogbouw, de Ringweg A-10 en het treinstation Amsterdam-Zuid. De Ringweg gaat over een lengte van ruim één kilometer ondergronds en de hoeveelheid hoogbouw wordt, aan de maquette op het projectbureau te zien, nog verdubbeld. Tussen al die hoogbouw blijven nog wel drie voetbalvelden overeind, maar ik ben benieuwd of die er in al dat bouwgeweld over tien jaar nóg liggen.
Ook het treinstation gaat belangrijker worden en een deel van het treinverkeer van het huidige Centraal Station overnemen. Ooit was het de bedoeling om ook het treinstation ondergronds te brengen, maar dat bleek uiteindelijk te ambitieus. Nu komen er drie traverses als verbinding tussen de stadskant aan de noordzijde en de zuidzijde van het gebied. Op de maquette ziet dat station er toch een beetje armoedig uit. Ik kan me voorstellen dat een groot ondergronds treinstation misschien wat begrotelijk is, maar als je dan tóch miljarden te besteden hebt, doe er dan tenminste een overkapping overheen. Want nog steeds staan de toekomstige treinreizigers in weer en wind op hun trein te wachten, want het kan tussen die wolkenkrabbers aardig gaan waaien.
De projectorganisatie Zuid-As organiseerde twee rondleidingen. De eerste ging in op de bouwkundige uitdagingen, het nieuwe station met de traverses, de ondertunneling van de Ringweg en de krappe planning. De tweede in de week erna op de architectuur van de omgeving en met name hoe men probeert om wonen en werken toch weer te integreren, twee functies die niet alleen op de Zuid-As, maar ook in de rest van Nederland op veel plaatsen te veel gescheiden zijn geraakt. Een mooi voorbeeld is het inmiddels iconische gebouw ‘the Valley’, waarin kantoren en (tamelijk prijzige) huurwoningen zijn samengebracht. Ook gaat de ABN-Amro zijn hoofdkantoor binnenkort verlaten en krijgt dat gebouw een heel multifunctioneel karakter met woonlagen, kantoren en andere publieke voorzieningen. Hoe het gebied er anno-eind-2025 uitziet staat op:
Dagboek van een camera 