Een fraai sluitstuk van het reisje naar Duitsland was nog wel het uitstapje naar Lindau, mooi gelegen aan de Bodensee, zo’n beetje nabij het drielandenpunt van Duitsland met Zwitserland en Oostenrijk. Bergmeren hebben iets wat gewone meren niet hebben. Het feit dat ze omgeven zijn door bergen geeft ze een aantrekkelijke, zelfs intieme sfeer. De beau monde uit vroegere jaren was dat ook al opgevallen en heeft aan de oevers fraaie villa’s neergezet, waar in alle rust kon worden bijgekomen van hun vermoeiende levens. Behalve de fraaie ligging is ook het stadje zelf ook de moeite van een bezoek waard. Vooral opvallend zijn de vele uitbundig, in barok-stijl beschilderde muren en gevels, als ware het kathedralen.
De voorbereiding op kerstmis is hier al in volle gang. Het is amper half november geweest, maar hier zijn ze de kerstmarkten al aan het opbouwen, een onuitroeibaar verschijnsel in de Duitstalige gebieden. In Nederland hebben we wat dat betreft enige terughoudendheid ingebouwd door te stellen dat pas over kerstmis mag worden gesproken als de Sint weer uit het land is vertrokken. In Duitsland heeft Sinterklaas geen echte voet aan de grond kunnen krijgen, zodat ze in november al helemaal los kunnen gaan met hun kerstmarkten. Al met al was het, ondanks de koude wind die over het meer kwam aanwaaien, een mooie wandeling door het stadje en het fotografische verslag ervan staat op:
Tijd voor het inmiddels traditionele uitstapje met broer Louis naar mijn zus Hedwig in Duitsland. Dat doen we altijd in november. Met de trein, heel comfortabel, hoewel treinreizen in Duitsland de laatste jaren toch wel een uitdaging is. Maar deze keer ging het, op wat vertragingen en uitgevallen treinen na, niet ál te slecht. Wat betreft het weer in combinatie met een vakantie is november een maand van niks. De zomer is allang voorbij en voor de wintersport, voorzover we daar trouwens überhaupt belangstelling voor zouden hebben, is het nog te vroeg. Super-laagseizoen dus en dan ook alle tijd om je helemaal op de gezelligheid te richten, wat dan ook het hoofddoel van het reisje was. En gezellig wás het. Wel deed de winter toch zijn best om de eerste speldenprikken uit te delen. Maar het was aangenaam genoeg om een tweetal bijna dagvullende wandelingen te maken in de Zuid-Duitse Allgäu-streek. De camera ging natuurlijk mee en het een indruk van de streek staat op:
Elk jaar in november is er ‘Glow’ in de lichtstad Eindhoven. Met afstand het mooiste lichtspektakel dat Nederland te bieden heeft. Alleen niet in het gunstigste seizoen, november, met grote kans op regen en minder aangename temperaturen, waarin je toch wel een aantal uren moet doorbrengen. Wel vroeg donker en dat is nou net wat zo’n lichtspektakel nodig heeft. En ineens was het op dinsdag mooi weer, niet al te koud en dan moet je niet lang dralen en meteen de trein naar Eindhoven pakken. Glow werd dit jaar bovendien voor de twintigste keer georganiseerd, dus hadden ze besloten om extra uit te pakken met een aantal succesvolle klassiekers uit voorgaande jaren. Wat mij betreft waren dat de lichtbogen van duizenden lampjes in de Rechtestraat, waarin je je in een kathedraal waant. En zoals elk jaar de gevel op de Catharinakerk, de twee lichtshows op het stadhuisplein en op de oude en inmiddels iconische lichttoren van Philips. Enkele hoogtepunten van Glow staan op:
Een van de grotere bouwputten van Nederland ligt rond de Zuid-As. Al jaren wordt daar veel werk verzet en over ruim tien jaar, dus na 2035, moet alles klaar zijn. Er is een projectorganisatie opgericht die af en toe rondleidingen organiseert, natuurlijk ook om de omgeving te betrekken bij de ingrijpende gang van zaken in het gebied. De Zuid-As is een samenklontering van kantoorhoogbouw, de Ringweg A-10 en het treinstation Amsterdam-Zuid. De Ringweg gaat over een lengte van ruim één kilometer ondergronds en de hoeveelheid hoogbouw wordt, aan de maquette op het projectbureau te zien, nog verdubbeld. Tussen al die hoogbouw blijven nog wel drie voetbalvelden overeind, maar ik ben benieuwd of die er in al dat bouwgeweld over tien jaar nóg liggen.
Ook het treinstation gaat belangrijker worden en een deel van het treinverkeer van het huidige Centraal Station overnemen. Ooit was het de bedoeling om ook het treinstation ondergronds te brengen, maar dat bleek uiteindelijk te ambitieus. Nu komen er drie traverses als verbinding tussen de stadskant aan de noordzijde en de zuidzijde van het gebied. Op de maquette ziet dat station er toch een beetje armoedig uit. Ik kan me voorstellen dat een groot ondergronds treinstation misschien wat begrotelijk is, maar als je dan tóch miljarden te besteden hebt, doe er dan tenminste een overkapping overheen. Want nog steeds staan de toekomstige treinreizigers in weer en wind op hun trein te wachten, want het kan tussen die wolkenkrabbers aardig gaan waaien.
De projectorganisatie Zuid-As organiseerde twee rondleidingen. De eerste ging in op de bouwkundige uitdagingen, het nieuwe station met de traverses, de ondertunneling van de Ringweg en de krappe planning. De tweede in de week erna op de architectuur van de omgeving en met name hoe men probeert om wonen en werken toch weer te integreren, twee functies die niet alleen op de Zuid-As, maar ook in de rest van Nederland op veel plaatsen te veel gescheiden zijn geraakt. Een mooi voorbeeld is het inmiddels iconische gebouw ‘the Valley’, waarin kantoren en (tamelijk prijzige) huurwoningen zijn samengebracht. Ook gaat de ABN-Amro zijn hoofdkantoor binnenkort verlaten en krijgt dat gebouw een heel multifunctioneel karakter met woonlagen, kantoren en andere publieke voorzieningen. Hoe het gebied er anno-eind-2025 uitziet staat op:
Dagboek van een camera 