Het is met Zandvoort precies zo als met de meeste andere strandplaatsen: in de zomer aantrekkelijk, tenminste voor de liefhebbers ervan, maar in de winter verlaten en troosteloos. Toch proberen ze er wel wat van te maken. Het grote plein bij het station lijkt een voorzichtige metamorfose te ondergaan met best aardige street art. Dat plein lijkt ideaal voor gezellige horeca, maar dat zal wel op bezwaren stuiten van de omwonenden, waardoor het nog steeds een winderig oord is. Toch lijkt het wel of de aantrekkingskracht van het strand in de winter minstens even groot is als in de zomer. “Uitwaaien” is dan ook een favoriet tijdverdrijf van velen, zo bleek afgelopen vrijdag. Van de strandvoorzieningen moeten die ‘uitwaaiers’ het nog niet hebben. Ook die liggen er allemaal nog tamelijk troosteloos bij, hoewel ze hier en daar al bezig zijn met de opbouw van de strandtenten voor het komende zomerseizoen. Maar er blijkt desondanks genoeg te doen. De hond moet er af en toe uit en het baasje kan (of moet) dan meteen maar even mee. Hardlopen kan hier blijkbaar ook, hoewel ik uit ervaring weet dat dit in dat mulle zand een loodzware aangelegenheid is. En er is ook in de winter genoeg te zien. Al was het maar dat fraaie decor van wat vroeger ‘Hoogovens’ heette. En vogels zijn er altijd, hoewel de zeehonden, die je in de zomer af en toe ziet, vandaag wegbleven. De foto-impressie van de uitwaaimiddag staat op:
De allerlaatste voorstelling van “Eonarium Genesis”, een visualisatie van het scheppingsverhaal door middel van lichtprojecties op het plafond van de Oosterkerk gecombineerd met bijpassende audio-effecten. Je gaat op kussens liggen en dan laat je gedurende een half uur die lichtshow en geluideffecten op je inwerken. Hoewel aan het eind behoorlijk verkleumd door de vrieskou buiten en de afwezigheid van verwarming binnen. Maar heel mooi glijdt het ontstaan van de aarde aan je voorbij en aan het eind komt ‘de mens’ in beeld, die de Schepper meteen maar heeft voorzien van heel decent en eigentijds ondergoed. Het was een memorabel spektakel, waarvan achteraf bleek dat de voorstelling wegens eclatant succes toch nog een maand is verlengd. Zelfs zijn er foto’s gemaakt. Merkwaardig genoeg doet een mobieltje het in het donker een stuk beter van een ‘echte’ camera. Zie hier dus 15 foto’s, alle genomen vanaf hetzelfde gezichtspunt op de ligkussens:
Het doel was het grote zeilschip dat ineens voor de voorgevel van het Scheepvaartmuseum lag. De masten ervan steken hoog boven de huizen aan de overkant uit en het werd dus tijd om dat eens fotografisch onder handen te nemen. Alleen was het wachten nog op een beetje fatsoenlijk weer, dat maar niet wilde komen. Tot donderdag: weliswaar koud en bewolkt maar tenminste droog. En als je dan toch op pad gaat, kan je net zo goed je eigen woonomgeving nog even in beeld zetten en je nogmaals te realiseren in wat voor een fijne buurt we eigenlijk wonen. Bijgaand serietje poogt daarvan een illustratie te zijn. Alle foto’s, inclusief die van het zeilschip, binnen 500 meter van ons huis. Zie:
Door de Thailand-reis en de verwerking van de grote hoeveelheid foto’s daarvan is de wandeling langs de lichtkunstwerken van het Amsterdam Light Festival een beetje in de verdrukking gekomen. Bovendien was regen in de kerstvakantie en de eerste januari-week vrijwel nooit uitgesloten. Toch maken we elk jaar wel weer die wandeling. Maar zaterdag was het ineens een droge dag en bovendien stond er nog niet eens zo’n héle gure wind, zodat het verantwoord was om er een paar uurtjes voor uit te trekken. En, zoals ook in andere jaren, concluderen we dat het festival ook deze keer toch weer een beetje tegenvalt. Hoewel de belichting van de gebouwen rond het Oosterdok deze keer erg fraai was. Maar er is wat betreft licht en belichting in Amsterdam natuurlijk veel meer te zien dan de lichtobjecten van het festival zelf, zodat de wandeling zoals altijd toch weer de moeite waard was. Hoe Amsterdam er op deze donkere, maar droge januari-avond bij lag, staat op:
Toch nog een laatste oprisping van onze reis: de terugweg. Het is niet echt mijn gewoonte om tijdens een vliegreis foto’s te maken. Je vliegt zó hoog, dat je bijna niks ziet en de foto’s dus navenant slecht zijn. Maar deze keer was het toch de moeite waard. Het was een dagvlucht, dus sowieso was er buiten iets te zien. Toch hadden de meeste passagiers de raampjes gesloten en brachten de tijd slapend door. Maar gezeten aan de rechterkant zouden we toch iets van de Himalaya moeten kunnen zien. En inderdaad, eenmaal boven het vlakke deel van Noord-India was, dankzij het kraakheldere weer, héél in de verte iets van een besneeuwde bergrug te zien. Afgaand op Google Maps moet de afstand zeker 100, zo niet 200 kilometer zijn geweest. Niet dat de Mount Everest nou meteen identificeerbaar was, maar het zouden toch beslist enkele acht-duizenders moeten zijn geweest, die we in de verte zagen en waar we naar ons gevoel op bijna gelijke hoogte langs vlogen. De kwaliteit van de foto’s was natuurlijk abominabel, maar in de na-bewerking was er nog wel een upgrade van te maken. En bovendien, waarom zou je zitten te slapen achter een gesloten raampje, terwijl er een iconisch landschap voorbij glijdt, dat je vermoedelijk nooit meer zult zien?
Maar gaandeweg werd het zicht beter toen we eenmaal boven het grensgebied Pakistan/Afghanistan vlogen. Zo te zien een buitengewoon ruig en onherbergzaam gebied en het is dus goed voorstelbaar dat je jezelf hier wilt opbergen als je nooit meer wilt worden gevonden. En ineens was daar Kabul, de hoofdstad van Afghanistan. Een stad, duidelijk zichtbaar, straten en huizen goed identificeerbeer en met behulp van Google Maps en het tijdstip waarop de foto’s zijn gemaakt, konden we na enige reconstructie met zekerheid vaststellen: dit is Kabul, een stad die je nooit meer zal zien, laat staan zal bezoeken. Het is dat de ruimte in een vliegtuig krap bemeten is, want anders had ik als geografie-liefhebber bij dit buitenkansje een klein vreugdedansje gemaakt. En eenmaal ten westen van de stad, nog boven Afghanistan, werd het zicht beter en werd bovendien duidelijk wat een ruig en ontoegankelijk land Afghanistan eigenlijk is. Verderop werd het, eenmaal boven Turkmenistan, geleidelijk donker, maar kon toch de oversteek van de Kaspische Zee nog met het oog worden waargenomen, maar de camera vond dat toch te moeilijk. Al met al was het de moeite waard om er een laatste fotoserie van te maken en geografie-liefhebbers raad ik aan te kijken op:
Vanaf Koh Samet zijn we verhuisd naar Jomtien, op het vasteland, maar wel aan de kust en ook een stuk dichterbij het vliegveld. Wel zo handig want over een paar dagen is de vakantie voorbij. Jomtien is heel anders, zelfs bijna het tegenovergestelde van Koh Samet. Eigenlijk is het een soort Benidorm met torenhoge appartementen complexen, die vooral worden gebruikt door overwinteraars. Natuurlijk is er strand, maar je zit er op strandstoelen, onder parasols, die geen straaltje zon doorlaten, dus bijna in het donker. Niet het strandgenoegen dat ik als ideaal zie. Want dat ligt – gek genoeg – in Zandvoort met zijn eindeloze, brede, vrijwel lege, maar alleen helaas niet altijd zonnige stranden. Tot zover de minpuntjes hier, die heb je altijd, maar…..
Het zijn ontzettend gezellige laatste dagen. Ook die parasols zijn bittere noodzaak, want de zon is hier meedogenloos. En zelfs onder de parasols is het gezellig, want de mensen zijn heel benaderbaar en je hoeft maar met je vingers te knippen en de natjes en droogjes worden je hier met liefde aangereikt. In de avond is er genoeg reuring. Veel en gezellige terrassen, overal lekker eten en her en der live muziek, mocht je daar zin in hebben. Jomtien ligt een kilometer of tien van Pattaya, een nog veel groter en drukker Benidorm, waar we in het happy hour een cocktail drinken op het dakterras van het Hilton hotel en zien hoe de zon hier onder gaat.
Er is in die laatste dagen ook nog tijd geweest voor een fotorondje. Want op woensdag zijn de stranden in Jomtien wegens schoonmaak gesloten en kon de camera weer van stal worden gehaald. Behalve die hoge woontorens is er de wat lagere architectuur met kleurige balkons, die prachtig afsteken tegen de blauwe lucht. En op de allerlaatste avond is gedineerd op het strand met dankzegging aan Jack Kraft, die in Bangkok overwintert en die ons niet alleen op bepaalde momenten van nuttige adviezen heeft voorzien, maar vooral ook een heel gezellige reisgenoot is gebleken. Jack…..hartelijke dank..! De foto’s van al dat Benidorm-vermaak staan op:
Na twee weken lang de hele dag rondbanjeren in de hete en brandende zon, gaat het vanaf vandaag in een belangrijk lagere versnelling. We gaan een paar dagen naar Koh Samet, een klein eilandje zo’n twee uur vanaf Bangkok. Zelfs de zon schakelt terug, want we verlaten Bangkok in de stromende regen. Eerst met een auto naar de kustplaats Rayong en dan nog een kwartiertje met een speedboot naar het eiland. Maar bij aankomst is het droog geworden, wel bewolkt maar nog steeds zo’n 30 graden. En dat vonden we eigenlijk ideaal. Op de kaart ziet Koh Samet er overzichtelijk uit en je zou met gemak het hele eiland in een dagje kunnen verkennen.
Zou kunnen, maar dat doen we niet. Want onze actieradius werd nog veel kleiner dan dat toch al kleine eiland. En in die drie dagen wijken we hooguit een paar honderd meter van ons strandhuisje op palen. Ook ons dagprogramma werd dus heel overzichtelijk. Ontbijten, krantje lezen op de tablet, beetje rondhangen, af en toe de zee in, beetje kletsen met andere toeristen, over de rotsen naar een naburig strandje, aan het eind van de middag een cocktail drinken en dan op het strand vers gevangen vis eten. Terwijl op het strand elke avond een vuurwerkshow werd gehouden. En dat ritme hielden we niet alleen drie dagen vol, maar hadden dat naar ons idee nog wel langer kunnen volhouden. En de zon kwam natuurlijk terug. Heerlijke dagen dus. De camera ging ook een beetje met vakantie, maar in die drie dagen is er toch nog wel een ook overzichtelijk fotoserietje gekomen. Zie:
Op de allerlaatste dag in Bangkok is de Wat Arun nog bezocht, door sommigen beschouwd als de mooiste tempel van de stad. Dat zal vast te danken zijn aan de fraaie ligging aan de rivier en de prachtige zonsondergangen die je er kunt zien. Eigenlijk is het geen tempel, maar eerder wat je een ‘stupa’ zou kunnen noemen. Je kunt er dus niet in. Wel kon je er vroeger via een steile trap naar boven, maar die trap hadden ze afgesloten, wat me wel zo veilig leek. De tempel is helemaal bedekt met kleurige bloem-mozaïeken van gebroken stukjes Chinees porselein. Dat kwam van schepen, die tonnen oud porselein weggooiden, waarmee deze tempel is gedecoreerd.
De tempel ligt aan de overkant van de rivier, dus je moet er met de boot heen. Een alleraardigst tochtje, weten we inmiddels uit ervaring. De locatie blijkt vooral in trek voor foto-shoots. Je kunt er traditionele kleding huren en je door professionele fotografen laten fotograferen, wat in die kostuums ongetwijfeld prachtige foto’s oplevert met een fraaie achtergrond van de tempel, het bloem-mozaïek en het uitzicht over de rivier en de skyline van de stad. Wij doen het zonder kostuums, maar ook dan blijkt de tempel bijzonder fotogeniek. Met deze tempel en nog een laatste wandeling terug naar het hotel nemen we met enige weemoed afscheid van deze prachtige en vooral sfeervolle stad. De tempel en nog wat laatste indrukken staan op:
De laatste twee dagen in Bangkok, en we hadden de grootste toeristische attracties, eigenlijk ook de grootste toeristenfuiken, nog niet eens gezien. Ik heb inmiddels de neiging om toeristenfuiken te mijden, maar in het algemeen hebben toeristen toch de neiging om plaatsen op te zoeken waar veel te zien is, dan wel waar het in algemene zin mooi is. En als je dan dat soort plaatsen gaat mijden, zie je dus ook niks. Vandaar dus even de adem inhouden en erheen…! Het ging vooral om de Wat Pho en de Wat Phra Kaew, twee eind 18e-eeuwse boeddhistische tempels niet alleen met een bijzondere architectuur, maar vooral met prachtige ornamenten. De Wat Pho is eigenlijk een groot tempelcomplex van zo’n 80.000 vierkante meter, met meerdere tempels en vooral veel Boeddha-beeltenissen. De grootste is de liggende boeddha, van meer dan veertig meter lang.
De Wat Phra Kaew ligt op loopafstand verderop op het terrein van het koninklijk paleis. Eigenlijk ook een tempelcomplex van tempels en pagodes met daarbinnen de belangrijkste tempel van heel Thailand: de Tempel van de Smaragdgroene Boedhha. Alleen te bekijken in decente kledij en voor dat doel hadden we ons in de stad al voor een bedrag van nog geen drie euro voorzien van een luchtige lange broek met olifantenmotieven erop. Veel toeristen lopen er hier in rond, maar buiten dit tempelcomplex zou ik me er niet in willen vertonen. De bezichtiging van beide complexen nam een hele volle dag in beslag en meestal zijn we dan, vooral in de brandende zon, aan het eind van de dag gevloerd.
Maar toch was er nog wel wat energie over om s’avonds in het Lumpini-park nog het Red Cross Festival te bezoeken, met allerlei charitatieve activiteiten, gezelligheid en natuurlijk overal gevarieerd en smakelijk street food. Waarbij tevens de gelegenheid is aangegrepen om een half jaar na dato nog maar een keer de 72e verjaardag van de koning te vieren. De tempels en de gezelligheid in het Lumpini-park zijn in beeld gebracht op:
Terug naar Bangkok. Die negen uur met de bus doen we maar niet meer, want het landschap onderweg kennen we nu onderhand wel uit ons hoofd. Dus doen we wat iedereen doet: vliegen. Extra leuk, omdat ook weer eens blijkt dat ik mijn in het verleden opgelopen beroepsdeformatie nog niet helemaal heb afgeleerd. Geen wonder ook, na me dertig jaar tegen de luchtvaart te hebben aanbemoeid. Dus wist ik natuurlijk heel zeker, dat Siem Reap een klein en schattig luchthaventje had, even ten noordwesten van het stadscentrum. Waar je nog met een vliegtuigtrap in het vliegtuig stapt. De ligging ervan was nog eens bevestigd door een kaartje dat ons in het hotel was aangereikt.
Maar toch heb ik hier nu een streek laten vallen. Want ik werd al tamelijk onrustig toen ons busje naar de luchthaven tientallen kilometers pal naar het oosten reed. Bleek er inmiddels een hele nieuwe luchthaven aangelegd te zijn, een feit dat ik duidelijk over het hoofd had gezien. Een dikke 40 kilometer en dus veel te ver van het kleine stadje dat Siem Reap nou eenmaal is. En vooral veel te groot voor het handjevol vluchten dat er op een gemiddelde dag wordt afgewerkt. Zelfs groot genoeg voor al het verkeer dat een middelgrote Europese luchthaven kan afwerken. Ontworpen en aangelegd door de Chinezen, met een schitterend en vooral fotogeniek interieur en dus de moeite waard om er een klein fotoserietje aan te wijden. Je kon er van de vloer eten en we namen ruim te tijd om dat spiegelende interieur tot ons te nemen.
We vlogen met Air Asia, zeg maar de EasyJet van Azië, in nog geen drie kwartier naar Bangkok, naar de oude luchthaven Don Mueang. Die ligt relatief dichtbij het centrum, maar is toch in gebruik gebleven, ondanks de aanleg twintig jaar geleden van een veel grotere luchthaven een stuk verderop. Vanaf dat nostalgische Don Mueang ging het gewoon met de stadsbus en de metro naar ons hotel, hetzelfde hotel als waar we in de week ervoor ook al verbleven. Dat voelde dus als thuiskomen, niet alleen in dat hotel, maar ook in de omliggende Silom-buurt. Een indruk van de mega-luchthaven in Siem Reap en de thuiskomst in Bangkok staat op:
Dagboek van een camera 