Den Haag: ik heb er een groot deel van mijn werkzame leven doorgebracht. Alleen heb ik er nooit gewoond. Het is weliswaar een hele groene, maar ook een tikkeltje saaie stad. Vooral in mijn toenmalige werkomgeving was er een overvloed aan parken, op loopafstand van de kust, waar we in de middagpauzes een luchtje plachten te scheppen. En waar je, voor de liefhebbers althans, natuurlijk ook prachtig en vooral voornáám kunt wonen. Maar die werkplekken van toen zijn er niet meer. Mijn eerste werkplek, rond 1980 op het Centraal Planbureau, is inmiddels omgebouwd tot een luxe appartementencomplex, waar expats voor ruim 3000 maandelijkse euro’s nu onderdak kunnen vinden. Expats, die er meestal niet zijn, want het was er doodstil toen we op het voorterrein liepen en concludeerden dat aan het uiterlijk van het gebouw nauwelijks iets was veranderd.
Mijn andere werkplek, in de 90’er jaren, was even verderop in wat toen het Ministerie van Verkeer en Waterstaat heette, en wat ooit het hoofdkantoor van de KLM was. De straat waaraan het grote gebouw ligt heet dan ook nog steeds de Plesmanweg. Ook daar wordt niet meer gewerkt. Daarin komen nu appartementen en het grote gebouw huisvest nu ook een hotel. Dat laatste was aanleiding voor een bezoekje, want wat is er nou leuker dan in een voormalige werkplek een kopje koffie te drinken? Het interieur was natuurlijk aangepast aan de vereisten van een hotel, maar sommige delen ervan waren nagenoeg intact. Genoeg intact in elk geval om herinneringen en gevoelens uit het onderbewustzijn naar boven te laten komen.
Beide werkplekken zijn nu verhuisd naar de grote beton- en glaspaleizen in omgeving van het Centraal Station, waar ook de meeste andere ministeries zitten, evenals het parlementaire gebeuren. Ideaal dus voor het interdepartementale ambtelijke en beleidsmatige overleg. En wel zo efficiënt, zodat nu eindelijk de grote problemen van Nederland kunnen worden opgelost, zullen we dan maar hopen. Die stationsomgeving heeft in de laatste decennia dus een grote metamorfose ondergaan. Zelfs het voorterrein van het Centraal Station wordt nu eindelijk bebouwd. Wat daar gaat komen is niet meteen te zien, maar alles is beter dan de treurige staat, waarin dat plein jarenlang heeft verkeerd. Voor de liefhebbers van moderne architectuur is dat alles dus de moeite van een bezoekje waard en dat was dan ook de tweede aanleiding voor het reisje naar Den Haag. De foto’s van de vroegere werkomgeving en van de glaspaleizen van nu staan op:
Dagboek van een camera 