Toch nog een laatste oprisping van onze reis: de terugweg. Het is niet echt mijn gewoonte om tijdens een vliegreis foto’s te maken. Je vliegt zó hoog, dat je bijna niks ziet en de foto’s dus navenant slecht zijn. Maar deze keer was het toch de moeite waard. Het was een dagvlucht, dus sowieso was er buiten iets te zien. Toch hadden de meeste passagiers de raampjes gesloten en brachten de tijd slapend door. Maar gezeten aan de rechterkant zouden we toch iets van de Himalaya moeten kunnen zien. En inderdaad, eenmaal boven het vlakke deel van Noord-India was, dankzij het kraakheldere weer, héél in de verte iets van een besneeuwde bergrug te zien. Afgaand op Google Maps moet de afstand zeker 100, zo niet 200 kilometer zijn geweest. Niet dat de Mount Everest nou meteen identificeerbaar was, maar het zouden toch beslist enkele acht-duizenders moeten zijn geweest, die we in de verte zagen en waar we naar ons gevoel op bijna gelijke hoogte langs vlogen. De kwaliteit van de foto’s was natuurlijk abominabel, maar in de na-bewerking was er nog wel een upgrade van te maken. En bovendien, waarom zou je zitten te slapen achter een gesloten raampje, terwijl er een iconisch landschap voorbij glijdt, dat je vermoedelijk nooit meer zult zien?
Maar gaandeweg werd het zicht beter toen we eenmaal boven het grensgebied Pakistan/Afghanistan vlogen. Zo te zien een buitengewoon ruig en onherbergzaam gebied en het is dus goed voorstelbaar dat je jezelf hier wilt opbergen als je nooit meer wilt worden gevonden. En ineens was daar Kabul, de hoofdstad van Afghanistan. Een stad, duidelijk zichtbaar, straten en huizen goed identificeerbeer en met behulp van Google Maps en het tijdstip waarop de foto’s zijn gemaakt, konden we na enige reconstructie met zekerheid vaststellen: dit is Kabul, een stad die je nooit meer zal zien, laat staan zal bezoeken. Het is dat de ruimte in een vliegtuig krap bemeten is, want anders had ik als geografie-liefhebber bij dit buitenkansje een klein vreugdedansje gemaakt. En eenmaal ten westen van de stad, nog boven Afghanistan, werd het zicht beter en werd bovendien duidelijk wat een ruig en ontoegankelijk land Afghanistan eigenlijk is. Verderop werd het, eenmaal boven Turkmenistan, geleidelijk donker, maar kon toch de oversteek van de Kaspische Zee nog met het oog worden waargenomen, maar de camera vond dat toch te moeilijk. Al met al was het de moeite waard om er een laatste fotoserie van te maken en geografie-liefhebbers raad ik aan te kijken op:
Dagboek van een camera 